BIB: wereldeconomie blijft vatbaar voor turbulentie

Hoewel het ergste van de internationale financiële crisis achter de rug lijkt, kan herhaalde turbulentie op de financiële markten niet worden uitgesloten. Er blijft sprake van overinvesteringen, excessieve kredietgroei en de wereldeconomie blijft sterk uit balans. Dit schrijft de Bank voor Internationale Betalingen (BIB) in haar jaarlijkse rapport, dat vanmorgen werd toegelicht door BIB-directeur Andrew Crockett.

Volgens de BIB heeft de serie van renteverlagingen die sinds het najaar is doorgevoerd toen de financiële crisis in Rusland en de bijna-teloorgang van het hedgefund LTCM de financiële crisis verdiepten, er voor gezorgd dat de directe dreiging van desinflatie werd weggenomen en dat de financiële markten tot rust kwamen.

Maar de soepele geldpolitiek die de lagere rente behelst, kan tegelijkertijd hebben gezorgd voor té sterk stijgende aandelenkoersen in het Westen en kan de druk hebben weggenomen op de noodzakelijke herstructurering van banken en bedrijven.

In de industrielanden zijn de aandelenkoersen alweer op niveau van afgelopen zomer of hebben dat al overstegen. De BIB merkt op dat de rente nu zó laag is, dat er nog maar beperkte mogelijkheden zijn om een eventuele nieuwe crisis op de financiële markten met renteverlagingen te neutraliseren.

Daartegenover staat dat de overwaardering van de aandelenmarkten, zoals traditionele waarderingsmethoden die laten zien, wellicht gerechtvaardigd kan zijn. Hogere dividendgroei, de gegroeide voorspelbaarheid van toekomstige dividenden kunnen de karakteristieken zijn van een `nieuw tijdperk' in de wereldeconomie.

Nieuw onderzoek van de BIB toont aan dat de financiële crises samenhangen met afnemende bereidheid van beleggers om risico's te nemen. Die risicobereidheid vertoont weer een sterke samenhang met de renteniveaus in de Westerse wereld. De BIB merkt voorts op dat er `significante gaten' zijn in de informatie over de deelnemers aan financiële markten, en dat niet-banken, zoals beleggingsfondsen en grote ondernemingen, majeure deelnemers zijn geworden.

De weg naar een stabieler internationaal financieel systeem is lang, maar volgens de BIB zijn die eerste stappen inmiddels genomen. De bank verwelkomt de instelling van het Forum voor Financiële Stabiliteit, waarin toezichthouders, centrale banken en ministeries van financiën werken aan nieuwe regels en gedragscodes. Vorige week kwam het Bazelse Comité van Toezichthouders op Banken, dat werkt in het kader van de BIB, met nieuwe richtlijnen voor de vermogenseisen aan banken.

In die voorstellen zijn de eisen voor het aanhouden van vermogen tegenover uitgezette kredieten verfijnd, maar wordt het banken toegestaan zelf systemen te ontwikkelen die kredietrisico's bijhouden en bijsturen.