Nou en?

De column `Nou en?' van Elsbeth Etty (Z 29 mei) vraagt om een reactie vanuit de kring van lezers die zich bezig houden met de crisis in Kosovo.

Drie gevallen vragen om commentaar. De eerste is dat de heer Van Thijn voor de tv gezegd heeft dat hij en vele lotgenoten hun leven te danken hebben aan de bombardementen (op Duitsland). Dat is zeker zo. Het was echter een casuïstische wending in een debat dat over een algemene stelregel ging. Het antwoord van de heer Mulder (`Nou en?') lijkt bot omdat het van weinig respect zou getuigen voor de existentiële problemen van Van Thijn indertijd, doch was volstrekt terecht omdat de plotselinge wending in het gesprek naar persoonlijke aspecten een dooddoener was. De discussie eindigde danook abrupt.

Toch blijft de vraag open of om der wille van het lijfsbehoud van Van Thijn en anderen het gerechtvaardigd was om Duitsland murw te bombarderen zoals gebeurd is. Was het bomdardement van Dresden (toen reeds volstrekt zinloos) een oorlogsmisdaad of niet?

In ieder geval nemen diegenen die beslissen tot een oorlog een enorm grote verantwoordelijkheid, want zij nemen het besluit tot het ontstaan van een situatie die onbeheersbaar is. Een oorlog sleept in het kielzog ervan nu eenmaal veel kwaadaardigheid mee. De `unconditional surrender' was een onverantwoorde eis in die tijd. Het belemmerde de spoedige beëindiging van de vijandelijkheden. Daardoor vallen er nodeloos slachtoffers. De politieke aanstichters van zo'n oorlog zijn daarvoor verantwoordelijk. Zo ook in Kosovo.

Het tweede geval betreft een discussie tussen twee Hongaren, Peter Nadás en György Konrád. Een discussie op niveau. Nadás is vóór, Konrad tegen het optreden van de NAVO in Joegoslavië.

Ondanks het niveau van die discussie noemt Nadás de argumenten van Konrad belachelijk. Hij vraagt zich af waarom het pacifisme van Konrad niet voor de kant van de zwakkere kiest. Wel, het antwoord op die vraag is duidelijk. Voor wie zich wat meer inleeft in de situatie, is niet bij voorbaat evident wie de zwakke en wie de sterke is. In zo'n toestand lost geweld helemaal niets op en draagt het slechts bij tot vergroting van de chaos.

De heethoofden (UÇK) onder de Kosovo-albanezen hebben enorm veel kwaad gedaan door onafhankelijkheid koste-wat-kost na te streven. Daar ligt de eerste verantwoordelijkheid. Het resultaat is veel ellende. Daar moeten we natuurlijk wat aan doen. Echter niet door nu Servië maar vanuit de leunstoel plat te gooien. Die hebben er in het verleden heel veel aan gedaan om de Kosovaren `binnen boord' te houden. Dat is niet gelukt. Jammer.

Een derde opmerking past er omtrent de veronderstelde onafhankelijkheid van het Joegoslavië-tribunaal. Het is niet zo onafhankelijk als we denken. Er zijn ondergrondse stromingen. In de krant was dit weekeinde te lezen dat de beschuldigingen tegen Miloševic alleen voldoende hard gemaakt konden worden door speciale informatie vanuit de VS (informatie van de intelligence service). Als men bedenkt dat onder leiding van de VS reeds voor de derde keer nu de VN-veiligheidsraad wordt gesaboteerd of omzeild (tweede Golfoorlog, Israel/Palestina en Kosovo), dan is het duidelijk dat de VS de laatste is van wie objectieve gegevens verwacht kunnen worden. Zij zijn partij.

Als we dit bewijsmateriaal negeren, blijft er van de beschuldigingen slechts over dat Miloševic c.s. betrokken is bij de oorlog om Kosovo (provincie van Servië), ontketend door de NAVO. Dat wisten we allang. Om met Jan Mulder te spreken: nou en? Wie hier de grootste oorlogsmisdadiger weet aan te wijzen, mag het zeggen. Eén ding is zeker, De NAVO-bobo's gaan niet vrij uit, ook al lijken het hele nette heren.