KWAKZALVER

In zijn column van 22 mei (`Kwakzalver') schreef Piet Borst, voorzitter van de Raad van Bestuur van het Nederlands Kankerinstituut, over de vreugde in medisch Nederland bij de recente uitspraak in het kort geding tussen Houtsmuller en Renckens. Dit geding betrof de kwalificaties `kwakzalver' en `leugenaar' met betrekking tot Dr. Houtsmuller en zijn therapie. Vreugde bij het Nederlands Kankerinstituut wellicht, maar mijns inziens kijkt Borst onvoldoende naar de belangrijkste doelgroep, namelijk de patiënten zelf. En moeten die nu blij zijn met deze uitspraak?

Daar waar Borst stelt dat `primair de patiënt beschermd zal moeten worden tegen praktijken van disfunctionerende dokters, die met overtuiging 19de-eeuwse geneeskunde beoefenen', laat hij duidelijk zien dat hij met zijn standpunt in een ivoren toren zit. De meeste patiënten kiezen zelf, op basis van resultaten en ervaring, voor één of meer behandelingen. Regulier en alternatief kunnen hierbij goed samengaan, getuige het feit dat in het VU en het Anthonie van Leeuwenhoek ziekenhuis nu ook het Houtsmuller-dieet wordt aangeboden, zij het na lang aandringen van kankerpatiënten zelf. Patiënten hebben hier naar eigen zeggen veel baat bij (Barend & Witteman, Vinger aan de Pols, KWF-congres).

Krampachtig vasthouden aan louter de wetenschappelijk bewezen reguliere geneeskunst belemmert juist de ontwikkeling hiervan. Heel wat 'alternatieve' geneeswijzen hebben een veel langer bestaansrecht dan de huidige reguliere geneeskunst (bv. China). Zou het niet goed zijn voor Borst zich eens af te vragen waarom zoveel mensen naar alternatieve wegen zoeken? Dergelijk afwijzend gedrag duidt gewoonlijk op angst voor verandering. Van een patiëntgerichte wetenschapper mag worden verwacht dat hij/zij zich openstelt voor alle mogelijke vormen van verbetering van de kankerbestrijding, ook die welke nog geen wetenschappelijke basis hebben. Dit vereist achtereenvolgens respect voor afwijkende inzichten, uiteraard een positief kritische houding, en tenslotte een wetenschappelijke onderbouwing. De enige conclusie die ik kan trekken uit het artikel van Borst is dat hij, en met hem `de medische status quo', zich kennelijk bedreigd voelt.