Karpov is boos

Het is hard aan de top en de vriendschappen en bondgenootschappen die worden gesloten in het spel van de hogere schaakpolitiek kunnen slechts tijdelijk zijn. In 1995 haalde Anatoli Karpov de Kalmukse president Iljoemzjinov binnen als leider van de wereldschaakbond. Iljoemzjinov gaf hoog op van zijn goede relaties met zowel Karpov als Kasparov. Hij kondigde aan dat hij de twee met een smakelijke Kalmukse lamsbout en een liter wodka bij elkaar zou brengen. Even leek het of het hooggestemde motto van de FIDE `gens una sumus' zou kunnen worden vervangen door de klassieke piratenzang `Joho and a botle of wodka!'

Maar tussen Iljoemzjinov en Kasparov ging het al meteen mis en nu is Karpov ook heel boos. In het Duitse tijdschrift Schach staat een artikel van hem van maar liefst vijftien pagina's. Het is een en al klaagzang over de onbetrouwbaarheid van Iljoemzjinov. Keer op keer schond die zijn afspraken. Vergeefs wees Karpov hem er op dat hij degene was aan wie Iljoemzjinov zijn verkiezing als FIDE-president te danken had. Karpov klaagde bij Samaranch van het Olympisch Comité. Samaranch gaf Karpov gelijk, maar het hielp slechts tijdelijk.

Karpov heeft ongetwijfeld gelijk, maar hij zal weinig medeleven ondervinden. Hij beschrijft hoe hij zelf in 1995 met slimme trucjes en in strijd met de reglementen Iljoemzjinov in het zadel hielp. De emoties waren hem teveel geworden, schrijft hij achteraf. Nu klaagt hij over trucjes van Iljoemzjinov. Ja, de wereld is slecht.

Op één punt blijft Karpov onduidelijk. Zal hij in augustus zijn titel in Las Vegas verdedigen of niet? Hij hoont de eisen die door de FIDE aan de spelers worden gesteld. Te laat aan het bord: duizend dollar boete per minuut. Niet aanwezig als Iljoemzjinov een borrel of een andere ontvangst houdt: vijfhonderd dollar boete per overtreding. ,,Het is nog wel niet de gevangenis, maar een eerste stap in die richting!'' schrijft Karpov. Maar of hij in die bijna-gevangenis gaat zitten, laat hij in het midden.

Het ziet er naar uit dat Anand de gevangenis van Las Vegas zal mijden. Tijdens het toernooi in Sarajevo, dat vorige week eindigde, liet Kasparov weten dat een match om het wereldkampioenschap tussen hem en Anand bijna rond was. De advokaat van Anand had getekend en met het geld was het vrijwel in orde. Een van de voorwaarden in het contract was dat Anand niet aan het wereldkampioenschap van de FIDE mee zou doen.

Anand zal zijn tijd ook hard nodig hebben als hij in oktober tegen Kasparov aan wil treden. Steeds meer lijkt het of er tegen Kasparov helemaal niet meer te spelen valt. Na Wijk aan Zee en Linares was Sarajevo een nieuwe indrukwekkende triomf. Kasparov won met 7 uit 9, een punt voor op Shirov en Barejev. Het nieuwe wonder Alexander Morozevitsj werd vierde met 5,5 punt. Waar was de echte Timman, waar hield hij zich schuil? De dubbelganger die in Sarajevo aantrad haalde slechts een miserabele anderhalve punt. Na afloop kreeg ons Hoogovenstoernooi een complimentje van Kasparov. Over Sarajevo zei hij: ,,Het was een opwindend toernooi, maar het miste de geest van Wijk aan Zee.''

Wit Kasparov-zwart Short, derde ronde

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. Pg1-f3 c7-c5 5. g2-g3 0-0 6. Lf1-g2 c5xd4 7. Pf3xd4 d7-d5 8. c4xd5 Pf6xd5 9. Lc1-d2 Lb4xc3 10. b2xc3 Pd5-b6 11. Ld2-e3 Pb6-d5 Uitnodiging tot remise door zetherhaling, maar Short zal niet de illusie hebben gehad dat Kasparov daar op in zou gaan. 12. Dd1-d2 Pb8-d7 13. Le3-g5 Dd8-c7 14. Pd4-b5 Dc7-c5 15. c3-c4 Wat speelt hij toch mooi. Eerst een pionoffer om de zwarte dame in het nauw te drijven. 15...Dc5xc4 16. Ta1-b1 Pd7-b6 17. 0-0 h7-h6 18. Lg5xh6 Gevolgd door een aanval tegen de koning door een stukoffer op lange termijn. 18...g7xh6 19. e2-e4 Pd5-e7 20. Tf1-c1 Dc4-a4 21. Dd2xh6 Lc8-d7 22. Tc1-c5 Pe7-g6 23. Tc5-g5 Nu heeft wit remise door eeuwig schaak in handen, maar hij wil meer. 23. Da4-c2 24. Pb5-a3 Dc2-d3

25. h2-h4 Op zijn Internetpagina's (www.clubkasparov.ru) geeft Kasparov lange en fraai ogende varianten die moeten aantonen dat wit met 25. Tb3 had kunnen winnen. Maar zoals Larsen altijd zei: `long analysis, wrong analysis'. Na 25. Tb3 Dd1+ 26. Lf1 Tfc8 27. g4 ziet Kasparov de simpele zet 27...Tc1 over het hoofd, waarna ik niet eens remise door eeuwig schaak voor wit zie. 25...Dd3xa3 26. h4-h5 Nog steeds kon wit remise maken en Kasparov schrijft dat hij dat hier ook had moeten doen. 26...Da3-e7 27. e4-e5 Ld7-e8 28. Lg2-e4 f7-f5 29. e5xf6 Tf8xf6 30. h5xg6 De7-g7 De verliezende zet, aldus Kasparov. 30...Lc6 had volgens hem de aanval winnend afgeslagen. 31. Dh6-h7+ Kg8-f8 32. Dh7-h4 Ta8-c8 Na 32...Lxg6 geeft Kasparov 33. Tb3 met de dreiging 34. Tf3. Interessant is ook hier 32...Lc6, maar wit heeft 33. Th5 Lxe4 34. Th8+ Ke7 35. Th7 Dxh7 36. Dxh7+ Kd6 37. Td1+ Pd5 38. Dh4 met aanval op twee stukken. 33. Tg5-h5 Le8xg6 34. Th5-h8+ Kf8-f7 35. Th8xc8 Pb6xc8 36. Tb1xb7+ Pc8-e7 37. Le4xg6+ Dg7xg6 38. Dh4-b4 Het einde. Wit wint het stuk terug met behoud van beslissende aanval. 38...Dg6-f5 39. Db4xe7+ Kf7-g6 40. De7-h7+ Zwart gaf op. Ondanks kleine weeffouten een prachtige partij.

Wit Kasparov-zwart Adams, negende ronde

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. d2-d4 e5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pd4xc6 b7xc6 6. e4-e5 Dd8-e7 7. Dd1-e2 Pf6-d5 8. c2-c4 Pd5-b6 9. Pb1-c3 De7-e6 10. De2-e4 Lf8-b4 11. Lc1-d2 Lc8-a6 12. b2-b3 Lb4xc3 13. Ld2xc3 d7-d5 14. De4-h4 Een nieuwtje dat Kasparov al jaren paraat had. 14...d5xc4 15. Lf1-e2 Pb6-d5 16. Lc3-d4

16...c6-c5 In de Observer geeft Jonathan Speelman een interessant stukoffer voor Adams aan: 16...cxb3 17. Lxa6 c5 18. Lb7 Tb8 19. Lxd5 Dxd5 en de varianten die hij vervolgens geeft zien er goed uit voor zwart. Maar terecht zegt hij: ,,Het probleem met deze varianten, die slechts een ruwe schets zijn, is dat ze beslist van tevoren moeten worden gecontroleerd. En ongetwijfeld heeft Kasparov dat gedaan, met hulp van mensen en computers.''17. Ld4xc5 Pd5-c3 18. Le2xc4 De6xe5+ 19. Lc5-e3 Pc3-e4 20. 0-0 La6xc4 21. b3xc4 0-0 Het lijkt of zwart redelijk weg is gekomen, maar hij houdt problemen die onverwacht snel groeien. 22. Tf1-e1 Tf8-e8 23. f2-f3 Pe4-d6 24. Le3-f2 De5-f5 25. c4-c5 Pd6-b5 26. Dh4-b4 Df5-d3 27. Te1-d1 a7-a5 28. Db4-a4 Dd3-e2 29. Td1-e1 De2-d3 30. Te1xe8+ Ta8xe8 31. Ta1-d1 Zwart gaf op.