De come-back van Bommel

Vorig jaar stopte NRC Handelsblad met de Bommelstrip. Nu is Heer Bommel weer terug, in de Donald Duck

De bovenbazen van Nederland zullen binnenkort massaal overstappen van deze krant op de Donald Duck. Toen vorig jaar de Bommelstrip uit NRC Handelsblad verdween, tekenden éénentwintig topmannen uit het bedrijfsleven daartegen een `vlammend protest' aan. Per ingezonden brief dreigden zij uit te kijken naar een ander blad. Thans zijn Heer Bommel en Tom Poes uit de as herrezen. Vanaf vandaag staat hun nieuwe avontuur, Tom Poes en het Komeetgas, in Donald Duck. De strip wordt niet getekend door Marten Toonder, maar door een van zijn oud-leerlingen, Dick Matena.

Het nieuwe avontuur gaat over een geheimzinnige komeet die onze beschaving bedreigt. Het is geen literaire strip voor volwassenen, zoals in deze krant stond, maar een ballonstrip voor kinderen, zoals deze van 1955 tot 1988 in Donald Duck verscheen. Met zijn krullerig Toonderiaanse taalgebruik lonkt Matena echter ook naar oudere lezertjes. In de eerste aflevering bijvoorbeeld komt Heer Bommel in restaurant De Gestoofde Kool in botsing met Markies de Canteclaer. ,,Tiens!'' bijt de markies hem toe, ,,er zijn lieden die zich overal op een camping wanen!''

Marten Toonder (86) tekende de populaire Bommelstrip van 1941 tot 1986, onder meer voor deze krant. In het allerlaatste avontuur, Het einde van eindeloos, trouwt zijn eenzame en onbegrepen held met de buurvrouw, juffrouw Doddel. NRC Handelsblad is tot vorig jaar doorgegaan met herhalingen, maar besloot er toen toch een punt achter te zetten. Het leek voorgoed te zijn afgelopen met Bommel, maar Toonder besliste anders. Hij vroeg zijn vriend en collega Dick Matena (55) om de strip over te nemen. Matena: ,,Ik was stomverbaasd. Ik had altijd begrepen dat hij Bommel in zijn graf mee zou nemen. Toen NRC stopte met de herhalingen werd Toonder echter geconfronteerd met een Bommelloos tijdperk. Dat vond hij ook een onprettig idee.''

De overname van de strip door Matena wekt verwondering omdat de hand van Toonder onvervangbaar lijkt. De kinderversie van de strip werd echter altijd al door andere medewerkers van Toonder Studio's getekend.

Bovendien zijn in de stripwereld dit soort overnames heel gewoon. Strips als Batman en Donald Duck worden ook door verschillende artiesten getekend. Matena: ,,Bij de nieuwe strip staat niet mijn naam, maar die van Marten Toonder. Dat is toch een soort merknaam. Als Freddie Heineken overlijdt, gaat het bier ook niet anders heten.''

Matena tekende het nieuwe avontuur precies in de stijl van Toonder, in nauwe samenwerking van de oude meester zelf. ,,Ik faxte steeds een paar pagina's en Toonder gaf dan telefonisch commentaar. Zo van: `Kan Bommel niet wat dunner?''' Het tekenen van Bommels leerde Matena in 1960, toen hij als zeventienjarige beginneling in de Toonder Studio's kwam werken. Begin jaren zestig werkte hij mee aan drie Bommelstrips. Sindsdien ging hij zijn eigen weg, met strips als Virl, De Argonautjes, De Partners, en, recentelijk, de stripversies van Dik Trom en Pietje Bell.

Na bijna veertig jaar is Matena terug waar hij begon. ,,Het tekenen van Bommel is net als fietsen; dat verleer je niet. Maar Toonder verwacht wel dat ik op den duur mijn eigen persoonlijkheid in de strip leg. Ikzelf vind het al een enorme eer om in zijn schaduw te mogen staan.'' Aan de literaire krantenstrip zal Matena zich voorlopig niet wagen. Matena: ,,Dat ziet Toonder niet zitten. De krantenstrip ziet hij toch als een afgesloten oeuvre.''