Damrak trotseert donkere wolken boven obligatiemarkt

Met de buitenlandse escapades van Hoogovens en Sphinx, die resulteerden in forse koerssprongen voor deze aandelen, kon de afgelopen week op de beurs niet saai worden genoemd. Maar toch was het grootste nieuws niet op de aandelenmarkt te halen, maar op de obligatiemarkt. Gisteren bereikte de kapitaalmarktrente, gemeten als de effectieve rente op de 10-jaars staatsobligatie, het niveau van 4,45 procent. Dat is hoog: begin dit jaar stond deze rente nog op 3,8 procent en zelfs even daaronder. Een hogere rente maakt obligaties aantrekkelijker ten opzichte van aandelen, en het Damrak is toch al genereus gewaardeerd.

Toch gaf de AEX-index deze week geen krimp. De graadmeter sloot vorige week op 552,38 punten en eindigde gisteren zelfs op 566,53 punten. Terwijl donkere obligatiewolken zich boven het Damrak samenpakten, ging de aandelenhandel zonder jas naar buiten. De reden voor de opgewekte stemming mag, naast de invloed van Wall Street, voor een deel worden gezocht in de koersstijging van de dollar, die deze week steeg van 2,11 gulden naar tegen de 2,14 gulden. Dat is het hoogste niveau sinds 1989, en werd veroorzaakt door de koersval van de euro - waar de gulden nu onderdeel van is - tegen de dollar.

Daarmee lijkt de vraag gerechtvaardigd hoe bestendig de jongste koerswinsten op het Damrak zijn. De zwakke euro, die een laag niveau heeft omdat het gros van de overige economieën in Euroland op een te laag tempo draaien maskeert een hoop mogelijke ellende op het Darak. Het concurrentievoordeel en de hogere buitenlandse winsten die beursbedrijven genieten, zijn op de lange termijn nauwelijks bestendig omdat de geïmporteerde inflatie die de lage euro met zich meebrengt het concurrentievoordeel in de loop van de volgende jaren weer opheft.

Maar voor de korte termijn overheerst onder beleggers de vreugde over de nu hogere winstverwachtingen die de lage euro en hoge dollar met zich meebrengen. En er zijn overigens ontwikkelingen die wel bestendig en duurzaam positief zijn, en een daarvan is de voortgaande consolidatie binnen de Europese industrie. Het Damrak maakte donderdag verrast kennis met twee voorbeelden: de voorgenomen inlijving van Sphinx en Hoogovens door buitenlandse concurrenten. De twee fondsen lieten na het bekend worden van het nieuws een flinke koerswinst zien.

Terwijl nog moet blijken of de combinatie British Steel en Hoogovens een fusie of een overname door de Britten is, betreft het bod van het Finse Sanitec een zuivere overname van Sphinx. De sanitairfabrikant zal niet het laatste kleine of middelgrote beursfonds zijn dat in andere handen valt. Door de lage waardering van de kleinere spelers voelt menig bedrijf zich een overnameprooi. Behalve Sphinx lijken ook Van Leer, NKF en Otra in andere handen te komen. De overname door Creyf's van de uitzendorganisatie Content is zelfs al definitief. Verder hebben de `midcaps' Nedlloyd en Vedior elk grote bedrijfsonderdelen van de hand gedaan. Analisten verwachten dat de uitverkoop onder de kleine fondsen nog wel even aanhoudt. Ook rond Cindu, Ten Cate, Delft Instruments en Simac woedt de geruchtenmachine immers op volle kracht. Of de aandeelhouder blij moet zijn met deze aandacht is de vraag: bij sommige fondsen stond de koers enkele jaren geleden twee of driemaal hoger en dan ziet een een overnamepremie van bijvoorbeeld 30 procent er heel wat minder aantrekkelijk uit.

Wat de aandeelhouders van Hoogovens van branchegenoot British Steel kunnen verwachten zal pas maandag echt duidelijk worden op het moment dat de fusie- of overnameplannen nader worden toegelicht. Dan zal ook duidelijk worden of de koerssprong van zo'n twintig procent terecht is geweest. Zijn de vermoedens bijvoorbeeld juist dat de aluminium-activiteiten in de etalage komen?

De vraagtekens konden het enthousiasme van de beleggers gisteren niet remmen. Na de koerssprong op donderdag (van 37,90 naar een slot van 43,10 euro) won het aandeel gisteren nog eens 3 procent.

De vrijage tussen Hoogovens en British Steel bracht woensdag nog een opmerkelijk verschil aan het licht tussen de Nederlandse en Britse beurs: bij het verschijnen van het persbericht ging de handel in Londen ongestoord door, terwijl het aandeel Hoogovens de rest van de dag uit de roulatie lag. ,,Voor een gelijktijdige informatievoorziening'', aldus de beurs. Maar zoveel informatie was er niet.