VS manen tot `voorzichtigheid'

De Amerikaanse regering heeft gisteren behoedzaam het nieuws verwelkomd dat Belgrado instemt met het vredesplan voor Kosovo. President Clinton zei dat die instemming ,,natuurlijk welkom'' is. ,,Maar op basis van onze ervaringen moeten we voorzichtig zijn.''

Minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright sprak van een ,,essentiële eerste stap'', maar ook zij maande tot behoedzaamheid. Alleen in haar lof voor de bemiddelaars Tsjernomyrdin en Ahtisaari, die ze prees voor hun ,,heel belangrijke rol'', bleek iets van opluchting dat de luchtaanvallen van de NAVO nu toch eindelijk effect lijken te hebben.

Haar woordvoerder James Rubin zei dat het nog te vroeg is om de champagne te ontkurken. ,,Het is nu de tijd om te zorgen dat de vluchtelingen naar huis kunnen gaan en dat de Servische troepen Kosovo verlaten.'' Maar de doorbraak was voor Albright wel zo belangrijk dat ze een voorgenomen reis naar Mexico afzegde. Verschillende anonieme regeringsfunctionarissen toonden meer opluchting dat het einde van de oorlog in zicht is en dat Clinton op het punt staat opnieuw een grote crisis te overleven. Minister van Defensie Cohen zei dat de NAVO nog ,,geen enkele optie van tafel'' heeft genomen – een verhuld dreigement dat zonodig ook een grondinvasie van Kosovo nog mogelijk is.

De Republikein Jesse Helms, de voorzitter van de Senaatscommissie voor buitenlandse betrekkingen, veroordeelde ,,het zogenaamde vredesakkoord'' scherp. Hij waarschuwde dat president Clinton er in geen geval mee moet instemmen dat de Joegoslavische president Miloševic, die in staat van beschuldiging is gesteld voor oorlogsmisdaden, de macht over Kosovo behoudt. ,,Het enige acceptabele akkoord met Slobodan Miloševic is er een dat hem veiligheid in ballingschap aanbiedt, in ruil voor zijn aftreden.''

Verschillende invloedrijke Amerikaanse commentatoren waarschuwden gisteren op de televisie voor een voortijdige overwinningsroes. Zbigniew Brzezinski, die Nationale Veiligheidsadviseur was onder president Carter, prees de Amerikaanse regering voor de manier waarop ze erin geslaagd is om de NAVO-bondgenoten op één lijn te houden. Maar hij wees op een aantal ,,gaten'' in het vredesplan. Wat zal er bijvoorbeeld gebeuren, vroeg hij, als het Kosovo Bevrijdingsleger UÇK naar de zin van Joegoslavië niet snel genoeg ontwapent, en het Joegoslavische leger daarop zijn terugtrekking opschort? Brzezinski waarschuwde de NAVO daarom de bombardementen niet te vroeg te staken, omdat ze daarmee haar enige drukmiddel uit handen geeft.

Warren Zimmermann, ex-ambassadeur in Belgrado, wees op de onduidelijkheid die er nog bestaat over de autonomie van Kosovo. Als een interim-regering van Kosovo goedgekeurd moet worden door de Veiligheidsraad, vroeg Zimmermann, betekent dat niet dat het lot van de autonomie van Kosovo daarmee in handen is gelegd van Rusland en China? En Rusland, aldus Brzezinski, wilde van het begin af aan voorkomen dat de NAVO succes had met haar actie in Joegoslavië. ,,Ik geloof niet dat Moskou nu opeens wel belang heeft bij succes van de NAVO. De Russen zullen al het mogelijke doen om de situatie te bemoeilijken.''