Toilet

De `Blitz' leeft vandaag alleen nog in de nachtmerries van een handvol ouderen, in de vliegveldjes waar hobbyisten zich vergapen aan opgelapte Spitfires en in een handvol musea. Een topattractie is op dit moment `Britain at War', een `realistische ervaring' waarbij je in een Anderson-schuilkelder mag zitten onder het gehuil van sirenes en het gedreun van Heinkel-bommenwerpers. De klap op de vuurpijl is de kunstig nagebouwde puinhoop van een huizenblok, met flitsend afweergeschut, wat ledematen en een treurig klaterende waterleiding `Jolly good!' roepen de schooljongetjes naast me.

De `Cabinet War Rooms' zijn wel echt. De geheime kelderruimte vanwaaruit de Britse top de oorlog leidde, ligt er nog vrijwel net zo bij als op de 16de augustus 1945, toen de lichten er doofden. Decennialang wisten alleen insiders van het bestaan, maar nu zijn ze open voor iedereen. Het zenuwcentrum van de oorlog, de `Map Room', een knooppunt van telefoons, blijkt niet veel groter dan de middentafel van deze krant. Churchills kamer hangt ook vol kaarten – hoewel er bij hoog buitenlands bezoek discreet een gordijn schoof voor de opstelling van de Britse kustverdediging. Het interessantste is de kleine ruimte achter een toiletdeur. In werkelijkheid lag hier het eindpunt van de supergeheime telefoonlijn waarmee Churchill en president Roosevelt rechtstreeks en – dankzij waanzinnige codeermachines en 72 radiofrequenties – vertrouwelijk met elkaar konden overleggen. Hier werd tussen 1943 en 1945 de wereld geregeerd, in dit hokje, dat iedereen aanzag voor Churchills privé-toilet.