Sambavoetbal op blote voeten tussen kletsnatte krotten

Het Nederlands elftal verblijft ruim een week in Brazilië, waar morgen en dinsdag een vriendschappelijke wedstrijd wordt gespeeld tegen het gastland.

Het strand van Salvador de Bahia ligt vol met meisjes die zich vergapen aan de jongens die zich staande op een plank laten meesleuren op de hoge golven van de Atlantische Oceaan. Op de boulevard hollen dikbuikige mannen met ontbloot bovenlijf. Op talrijke pleintjes en veldjes in de miljoenenstad aan de Braziliaanse kust wordt volop gevoetbald. Op elk uur van de dag, onder alle weersomstandigheden, overal en altijd wordt gevoetbald.

Op het ene veld wordt een officiële wedstrijd gespeeld tussen elftallen in officieel shirt, op het andere een partijtje tussen jongens in verschillende shirts. Ze spelen op blote voeten, echt waar, nog steeds. Ze schoppen de bal niet, ze strelen hem. Ze schieten niet op het doel, ze dribbelen. Temidden van de bouwvallige huisjes en krotten jongleren jongetjes op een modderig veldje met de bal en dromen ze ervan te worden als Romario, de oude vedette die in zijn tweede jeugd schittert bij Flamengo en in kranten wordt afgeschilderd als de beste voetballer van de wereld.

Mannen in een voetbalshirt dansen vroeg in de middag op de swingende keiharde klanken van Braziliaanse muziek. Het regent in Vitoria, maar niemand klaagt. Wanneer van buiten een bal binnen rolt, staat een oude man op van zijn tafel. Met de binnenkant van zijn rechtervoet legt hij de bal stil en begint hij een trage dans met trage schijnbewegingen. Hij speelt als een jongen, zoals veel Brazilianen spelen alsof ze eeuwig jong zijn.

Aan de rand van de buitenwijk Vitoria ligt het gigantische stadion van Vitoria Sportclub. Daar mochten gisteren de spelers van het Nederlands elftal trainen ter voorbereiding op het eerste oefenduel tegen Brazilië, morgen in Salvador. Naast de betonnen bak ligt de voetbalschool van Vitoria. Jongens van alle leeftijden liggen verspreid tussen de palmbomen, zij hebben een bal in hun hand en praten over voetbal. Ze hopen zo goed te worden als Bebeto die eens voor de club speelde. Of als Mathusalem, de zeventienjarige Vitoria-ster die met Brazilië vorig jaar jeugdwereldkampioen werd.

De muren van het kantoortje zijn behangen met posters van voetballers en elftallen. Een grote poster van Edwin van der Sar, drie elftalfoto's van PSV, een elftalfoto van Feyenoord, een foto van de broers De Boer, een foto van Vampeta in PSV-shirt, van Ronaldo in PSV-shirt en van Romario, ook in PSV-shirt. Vitoria heeft goede connecties met PSV zo blijkt. Al driemaal was de club in Nederland voor een toernooi. Het is bijna of PSV voor de Brazilianen van Vitoria het paradijs betekent. ,,Nee'', roept jeugdcoach Nelson, ,,Flamengo is het paradijs omdat Romario er voetbalt.''

Romario is er niet bij wanneer Brazilië morgen in Salvador en dinsdag in Goiania tegen Nederland speelt, ter voorbereiding op het Amerikaanse kampioenschap in Paraguay. Romario siert de voorpagina's van de sportkranten. In grote letters wordt hij geciteerd: ,,Sou o melhor do mundo'' (ik ben de beste van de wereld). Foto's van een afgeslankte dertiger tonen de nieuwe Romario. Maar Romario speelt in een van de vele kampioenscompetities die nog bezig zijn in Brazilië en kan daardoor niet worden opgeroepen. Evenals Ronaldo, die geblesseerd is.

Wanderley Luxemburgo is sinds vorig jaar de bondscoach. Een mooie man met een filosofische en humoristische inslag. Hij gelooft niet in de aftakeling van Ronaldo. Pelé in 1966 en Maradona in 1982 leken ook afgeschreven en werden toen nog wereldkampioen, weet hij. Luxemburgo (46) is bezig met een cultuuromslag. Discipline, eenheid, arbeid en professionalisme zijn volgens hem de vier sleutelwoorden. Beledigende taal voor alle jongens op de veldjes van Salvador en voor de liefhebbers van lui swingend technisch voetbal.