Miloševic aanvaardt vredesplan Kosovo

President Miloševic van Joegoslavië heeft gisteren het door de Kosovo-gezanten Tsjernomyrdin en Ahtisaari voorgelegde vredesplan voor Kosovo geaccepteerd. In Westerse hoofdsteden is de Joegoslavische instemming met voorzichtig optimisme verwelkomd. De NAVO zet haar bombardementen op Joegoslavië voort totdat Belgrado zichtbaar begint met de terugtrekking van troepen uit Kosovo.

Het optimisme over het `ja' van Belgrado wordt getemperd door wantrouwen jegens de Joegoslavische president Slobodan Miloševic en de vraag of hij daadwerkelijk de 40.000 Joegoslavische militairen, Servische politiemannen en paramilitairen uit Kosovo terugtrekt en de vluchtelingen laat terugkeren. ,,We kennen Miloševic. We zijn als regeringsleiders geen naïevelingen'', zei premier Kok gisteren in een reactie.

Het door Belgrado aanvaarde vredesplan voorziet in:

het staken van geweld en repressie in Kosovo;

de aftocht van alle Joegoslavische en Servische troepen in Kosovo;

de legering van een internationale vredesmacht in Kosovo met een kern van NAVO-soldaten maar ook met Russische en andere eenheden onder auspiciën van de VN;

de terugkeer van de vluchtelingen naar Kosovo;

de instelling van een provisorisch bestuur dat de Kosovaren

intern zelfbestuur garandeert;

een deel van de Joegoslavische troepen mag vervolgens naar

Kosovo terugkeren om mijnen te ruimen, het Servische erfgoed te bewaken en grensposten te bemannen;

er komt een politiek proces op gang voor de verwezenlijking van autonomie op basis van het akkoord van Rambouillet;

het Kosovo Bevrijdingsleger UÇK wordt ontwapend.

De NAVO stopt met bombarderen zodra duidelijk is dat Belgrado zijn troepen terugtrekt. De Russische president Jeltsin eiste vandaag dat de bombardementen onmiddellijk worden gestaakt.

Het plan moet in een resolutie in de Veiligheidsraad worden bekrachtigd. Volgens de EU is die ,,al vrijwel klaar''. Vandaag of morgen zullen Joegoslavische en NAVO-generaals in een neutraal land afspreken hoe de militaire aftocht wordt uitgevoerd. Voor die aftocht is een week uitgetrokken, maar gezien de schade door NAVO-bombardementen aan bruggen, communicatiecentra en -systemen moet die periode waarschijnlijk worden verlengd.

Vannacht werd in Joegoslavië opnieuw gebombardeerd. Vier zendmasten van de televisie en brandstofdepots werden verwoest. Belgrado werd ontzien. De NAVO liet gisteren weten dat bij de luchtacties in totaal zeker vijfduizend Joegoslavische militairen zijn gedood en tienduizend gewond. In Belgrado is tot nu toe gezegd dat tweeduizend burgers en minder dan 1.800 militairen zijn omgekomen.

Volgens de plaatsvervangende Amerikaanse minister Strobe Talbott, een van de architecten van het vredesplan, zijn nog veel details over de vredesmacht onduidelijk. Rusland, zei hij gisteren, verzet zich tegen de plaatsing van het Russische contingent van de vredesmacht onder NAVO-commando en -controle. Hoeveel militairen Rusland gaat leveren is nog onduidelijk. De NAVO heeft 24.000 man in Albanië en Macedonië beschikbaar om Kosovo binnen te trekken. Er zijn toezeggingen voor in totaal 47.000 man uit 31 landen.

In Joegoslavië is het akkoord over het door de Kosovo-gezanten Viktor Tsjernomyrdin en Martti Ahtisaari in Belgrado voorgelegde plan gepresenteerd als een overwinning. Dat de vredesmacht in de kern een NAVO-strijdmacht zal zijn wordt verzwegen: in de media wordt van een VN-troepenmacht gesproken. Er wordt veel nadruk gelegd op het naderende eind van de NAVO-luchtacties en critici worden van de televisieschermen geweerd.

Het vredesplan werd gisteren door het Servische parlement aanvaard met 136 tegen 74 stemmen, na een debat dat uit de hand dreigde te lopen toen leden van de ultranationalistische Radicale partij van de Servische vice-premier Vojislav Seselj andere parlementariers te lijf wilden gaan. De radicalen dreigen uit de regering te stappen zodra NAVO-soldaten Kosovo binnen trekken. “De terugtrekking van onze troepen onder het criminele NAVO-bombardement is onaanvaardbaar”, zei Seselj later. Het vredesplan “doet de principes teniet waarvoor we hebben gevochten.” Die toelichting werd weggelaten uit de berichtgeving van de Servische politie. De neo-communistische partij die wrodt geleid door Milosevic vrouw was tevreden omdat “Kosovo bij Joegoslavie blijft en een VN-missie er de vrede en ontwikkeling gaat verzekeren.”

Het UÇK reageerde aanvankelijk negatief. Een UÇK-leider sprak van ,,een nieuwe truc van Miloševic om de internationale gemeenschap te verdelen''. Later evenwel liet het UÇK weten zich aan de afspraken te zullen houden.

De EU-leiders gaven in Keulen een verklaring uit waarin zij Ahtisaari en Tjernomyrdin ,,hartelijk gelukwensen met het welslagen van hun demarche''. Ze menen ,,dat er nu een reële kans bestaat om te komen tot een politieke oplossing.'' Kanselier Gerhard Schröder prees Moskou om zijn rol. De Britse premier Blair legde er de nadruk op dat op geen enkele manier aan Miloševic is toegegeven. ,,Er was geen sprake van onderhandelingen en er niet is afgeweken van onze oorspronkelijke eisen.''