KLM profiteert in Afrika van succes van kleine partner Kenya Airways

Grote luchtvaartmaatschappijen werken steeds in allianties, waardoor zowel hun kosten als de tarieven dalen. Kleine maatschappijen volgen. Zoals Kenya Airways, dat de KLM aan een snel groeiend knooppunt in Nairobi helpt.

Kenya Airways (KA) is een kleine maatschappij die met tien toestellen in bedrijf en 2.300 personeelsleden opmerkelijke prestaties levert.

Drie jaar geleden, vlak voor de privatisering van KA, begonnen de KLM en het Keniase bedrijf een joint venture voor het traject Amsterdam-Nairobi en terug. De KLM nam een belang van 26 procent in KA en fourneerde 3 miljoen dollar voor moderniseringen. Nu is Nairobi een succesvolle hub (knooppunt), van waaruit Kenya Airways elke dag verbindingen onderhoudt met zestien omliggende landen en vijf binnenlandse bestemmingen in Kenia. Samen hebben de partners in hartje Nairobi een nieuw, modern kantoor betrokken voor de verkoop en administratie.

De samenwerking tussen KLM en Kenya Airways heeft geleid tot een verdubbeling van het aantal vluchten op Amsterdam, van zeven naar veertien. Ook de KLM profiteert hiervan, want binnen de joint venture worden de kosten en opbrengsten door beide partners voor elk 50 procent gedeeld. Het product van KLM en KA wordt zo gewaardeerd dat Lufthansa in maart zijn lijndienst op Nairobi moest stopzetten.

Ondanks een verslechtering van de economische situatie en een scherpe daling van het toerisme in Kenia groeide het aantal KA-passagiers de afgelopen 12 maanden in het binnenland met 30 procent, en uit heel Afrika met 55 procent. Vanuit Europa werden 10,5 meer passagiers naar Nairobi vervoerd en uit het Midden-Oosten en Azië was de stijging 14 procent.

,,Dat komt vooral doordat we het aantal doorverbindingen in dit deel van Afrika sterk hebben verhoogd'', zegt directeur Brian Davies van Kenya Airways die binnenkort met pensioen gaat. ,,Die connecties worden sterk op prijs gesteld, dat is ons sterke punt.'' Davies' enige zorg is dat de meest succesvolle bestemmingen worden overgenomen door charterbedrijven. Maar in de concurrentiestrijd heeft hij een voorsprong door de kwaliteitsverbetering die partner KLM heeft bewerkstelligd. Davies: ,,Wij worden nu in Europa niet meer met andere Afrikaanse maatschappijen vergeleken, maar met de KLM.''

Niet alleen de relatie met de KLM zorgt voor de sterke groei van KA, ook die met 23 andere regionale luchtvaartmaatschappijen. Dat netwerk `voedt' KLM en KA met passagiers voor Europa (Amsterdam en Londen) die voor het grootste deel ook weer dezelfde route terug volgen. Ook verzorgt KA de afhandeling van vluchten van een tiental andere maatschapijen op de luchthaven van Nairobi. Davies spreekt van een ,,spectaculaire groei'' van zijn bedrijf, maar hoeveel precies blijft nog geheim, want de jaarcijfers over 1998 zijn nog niet bekendgemaakt. In 1997 bleek het rendement op geïnvesteerd vermogen al hoger uit te pakken dan bij de KLM: 15,6 tegen 14 procent.

Kenya Airways is een voorbeeld van de ,,alliantie-ontwikkeling'' die de KLM nastreeft. Volgens Ron Schippers, marketingmanager van KLM voor geheel Afrika, zou de Nederlandse maatschappij zonder deel uit te maken van een sterke alliantie geen wereldspeler in de branche kunnen zijn.

Daar komt bij dat de KLM met Schiphol als enige knooppunt in Europa ,,niet voldoende kan groeien'', meent Schipper. De alliantie die de voorlopige naam `Wings' draagt (KLM, Northwest, Alitalia, Martinair, Transavia en een aantal regionale maatschapijen) wordt waarschijnlijk uitgebreid met het Amerikaanse Continental en neemt dan de derde plaats in de top van de allianties in de luchtvaartwereld. ,,Allianties maken de bedrijfsvoering flexibeler en goedkoper, want samen kun je de toestellen en materieel doelmatiger inzetten. Tot dusver hebben de allianties al geleid tot en daling van elf procent van de algemene tarieven. Zo'n knooppunt als hier in Nairobi betekent een enorme uitbreiding van onze business. Kijk je alleen al naar Kenya Airways dan zie dat het volume (aantal passagiers en tonnen vracht) in drie jaar 2,5 maal groter is geworden.''

Uiteindelijk moet Wings de beschiking krijgen over elf knooppunten in Europa, Afrika en Noord-Amerika, denkt Ron Schipper. ,,Kleinere partners zoals Kenya Airways zorgen met hun doorverbindingen voor een multiplier-effect. Daarvoor heb je hun netwerken nodig, en de kwaliteit die de KLM hier heeft ingebracht. Het is voor ons een uitdaging om door training en overtuiging de mensen mee te krijgen en zo de systemen en de marketing te laten werken.''