Mentaliteit Europese post zeer variabel

De harmonisatie van diensten in Europa vordert gestaag. Brussel trekt ook aan liberalisering van postdiensten. Daar staan de mentaliteiten nog ver uiteen, bleek gisteren op een conferentie in Parijs.

In Frankrijk brengt de regering de post rond, terwijl in Nederland de markt zichzelf bedient. Duitsland staat er tussenin, met meer modernisering, maar de staat als enig geldschieter. Terwijl dienstverlening in Europa uniformer wordt, blijft het contrast in de wereld van brieven en pakjes groot.

Op een conferentie over de posterijen in Europa, georganiseerd door de Franse Senaat, stonden gisteren enige hoofdrolspelers naast elkaar: Ad Scheepbouwer, president-directeur van de TNT Post Groep, Günter Tumm, lid van de raad van bestuur van Deutsche Post AG en Claude Bourmaud, president-directeur van La Poste, het Franse staatsbedrijf. De rolverdeling was veelzeggend.

De Fransman kon weinig zeggen. De echte brievenbaas bleek de staatssecretaris van industrie, Christian Pierret, te zijn. Die strooide met omzetcijfers en vleide zich met het geleidelijk afscheid van jaren verliezen. Zijn visie was helder: ,,Ik ben op postgebied een nationalist. Wij hebben onze posterijen gewapend tegen internationale concurrentie. La Poste is een voorbeeld in de wereld. Er is geen tegenspraak tussen 'service public' en concurrentie.''

Maar, voegde hij er streng aan toe, La Poste moet zelf, liefst dit jaar, de miljarden vinden om internationaal te groeien. ,,Drie, vier jaar wachten kan ons onze internationale toppositie kosten.''

De Nederlandse posterijen zijn in 1989 geprivatiseerd, en vorig jaar afgesplitst van de telefonie. Intussen is de wereldwijd opererende Australische koerier TNT overgenomen, gevolgd door de Franse Jet Services.

Na tien jaar reorganiseren benadert de omzet dit jaar 19 miljard gulden en wordt 90 procent van de post mechanisch gesorteerd. TPG is een middelgrote en rendabele speler op de Europese postmarkt, vooral geconcentreerd op wat `premium express' en 'logistics' heet.

De Deutsche Post hoopt volgend jaar de privatisering te bereiken, na jaren reorganiseren. Een kwart van wereldkoerier DHL kwam in Duitse handen, Danzas, Nedlloyd en andere bekende namen volgden. Het recept: kosten omlaag, een wereldwijde ambitie. De winstgevendheid groeit gestaag. Bestuurslid Tumm sprak er niettemin bijna aarzelend over.

TPG-president Scheepbouwer heeft in de wandelgangen wel een idee waarom: ,,Waar komt het geld voor al die groei vandaan? Ze zeggen: uit afstoting van onroerend goed. Het kan zijn.'' Zolang de Duitse post een staatsbedrijf is, dekt de overheid uiteindelijk de verliezen en garandeert de leningen, is de suggestie van de Nederlander. ,,Het kan scheve concurrentieverhoudingen geven.''

Voor een bedrijf als TPG met een klein achterland is de concurrentie-strijd hard. De Duitsers hebben een omzet die naar de 56 miljard gulden loopt. Pure grootte wordt een factor. Scheepbouwer is de eerste om het te erkennen. Hij was dan ook bijzonder hoffelijk richting Franse post. TPG wil doorgroeien.

Ook nu al neemt TNT een flink deel van het buitenlandse vervoer van de Franse Chronopost (super expres) voor zijn rekening - een contract dat binnenkort vernieuwd moet worden.

De Franse staatssecretaris ziet allianties met Portugezen, Spanjaarden en Italianen, en het 'onzin' noemt dat de Europese post-richtlijn over 'liberalisering' gaat die gaat volgens hem over publieke dienstverlening. De Nederlander koel: ,,Hun productiviteit is de helft van de onze. Ze grijpen liever niet in. Een groter grondgebied bedienen hoeft maar vijftien procent meer te kosten. Duitsland is vijf jaar geleden begonnen, en doet het werk nu met 80.000 arbeidsplaatsen minder. Engeland lag, toen wij begonnen, vijf jaar voor. Thatcher heeft niet durven doorzetten. Nu ligt de Royal Mail vijf jaar achter.'' Vandaar de brandende vraag: hoe open wordt de Europese postmarkt zolang de drie grootste landen haar liever halfdicht houden?