Grote zege voor ANC in verkiezingen

De gisteren gehouden verkiezingen in Zuid-Afrika hebben zoals verwacht een grote zege opgeleverd voor het Afrikaans Nationaal Congres van president Nelson Mandela.

Rond het middaguur was in het verkiezingscentrum in de hoofdstad Pretoria ruim 60 procent van de stemmen geteld, waarvan 64 procent naar het ANC ging (62 procent in 1994). Aangezien veel stemmen van het platteland, waar het ANC grote aanhang heeft, nog moeten binnenkomen zal het percentage naar verwachting nog stijgen, mogelijk tot een tweederde meerderheid. Dit laatste zou de partij de mogelijkheid geven de grondwet te wijzigen. Het ANC zei voorafgaande aan de verkiezingen de grondwet niet te zullen wijzigen, maar kondigde vandaag wel alvast aan te zullen ingrijpen in de Centrale Bank, een stap waarover in financiële kringen grote bezorgdheid bestaat.

De opkomst was bijzonder hoog: naar schatting 85 procent van de geregistreerde kiezers bracht hun stem uit. Van de oppositiepartijen kwam de Democratische Partij sterk uit de bus. Met een voorlopige 11 procent (1,7 procent in 1994) is de DP nu de tweede partij van het land. Het leiderschap van de dynamisch ogende Tony Leon sprak kennelijk veel kiezers aan. Volgens analisten won de DP vooral veel stemmen onder blanken die voorheen voor de Nationale Partij (NNP) kozen. De ex-apartheidspartij zag haar aanhang meer dan gehalveerd, van 20 naar ongeveer 8 procent.

De verkiezingen verliepen bijzonder rustig in vergelijking met vijf jaar geleden. Toen kwamen, met name in probleemgebieden als KwaZulu/Natal en de townships rondom Johannesburg, tijdens de aanloop naar de verkiezingen bij politieke vetes tussen het ANC en de Inkatha-partij van Zoeloe-leider Mangosuthu Buthelezi enige duizenden mensen om het leven. Verder probeerden blanke extremisten met aanslagen en door het verstrekken van wapens aan Inkatha het land te destabiliseren.

Het hoofd van de internationale waarnemers, de Brit Lord David Steel, zei gisteren dat de verkiezingen naar zijn indruk eerlijk en correct waren verlopen.