`Wij mogen zorgplicht niet verwaarlozen'

Zorgverzekeraar Eelke van der Veen vindt dat beter moet worden gekeken of zorgverzekeraars hun maatschappelijke taken, zoals het bestrijden van wachtlijsten, naar behoren vervullen.

Zorgverzekeraars moeten scherper toezien op de prestaties van hulpverleners, zo kondigde staatssecretaris Vliegenthart (Welzijn) onlangs aan naar aanleiding van misstanden in sommige thuiszorgorganisaties. Zorgverzekeraar Eelke van der Veen is het daarmee eens.

En, vindt hij, verzekeraars op hun beurt zouden moeten worden getoetst op de wijze waarop ze hun `maatschappelijk ondernemerschap' invullen.

Van der Veen is voorzitter van de Raad van Bestuur van AGIS Groep Zorgverzekeraars, de fusie-organisatie van de regionale zorgverzekeraars ANOVA, ZAO en Anoz. Bij AGIS Groep zijn 1,7 miljoen verzekerden aangesloten.

Hoe gaat u scherper toezicht houden op de zorginstellingen?

,,Ik stel me voor dat een groep mensen die in de gezondheidszorg zijn sporen heeft verdiend, bijvoorbeeld net met de VUT is, jaarlijks langs de instellingen gaat om daar collegiaal te praten over problemen.

Het duurt nu vaak lang voordat er actie wordt ondernomen als een ziekenhuis met managementproblemen kampt. Daar kunnen patiënten de dupe van worden. Maar ons toezicht moet geen tweede Inspectie worden. Het is meer zo dat we hulp willen bieden via de intermediair van een groep wijze, oude mensen.''

Dat klinkt nogal vrijblijvend.

,,Controle door de verzekeraar kan bedreigend zijn voor zorgverleners. Je moet dat voorzichtig aanpakken en heel helder zijn over je bedoelingen.''

Is dergelijk toezicht wel een geschikte taak voor ondernemingen met een winststreven?

,,Verzekeraars moeten heel duidelijk kunnen maken dat ze de verantwoordelijkheid aankunnen. Ik vind dat ze daarop ook wel mogen worden getoetst. Zorgverzekeraars worden nu alleen getoetst door de Ziekenfondsraad en uiteindelijk door de verzekerden – als je het niet goed doet, lopen die weg. Dat is onvoldoende, gezien de eisen die nu aan verzekeraars worden gesteld.''

Waar begint en eindigt de verantwoordelijkheid van de verzekeraar als het gaat om bijvoorbeeld het wegwerken van wachtlijsten, zodat verzekerden direct aanspraak kunnen maken op de zorg waar ze recht op hebben?

,,Ik vind dat wij veel verantwoordelijkheid hebben in het voorzien in een toereikend zorgaanbod. Je beschikt over het geld, over de contacten. Maar als er geen aanbod is, is het natuurlijk moeilijk om het te garanderen. De overheid moet verzekeraars wel de middelen geven om hun verantwoordelijkheid te nemen. En dan heb ik het niet over geld, maar ook over de wet- en regelgeving, die voor een deel nog gebaseerd is op de verhoudingen en problemen van veertig jaar geleden.

Wij zijn nu een groot deel van onze tijd kwijt om na te gaan of iemand wel of niet verplicht verzekerd is. En om te kijken of samenwerkingsverbanden tussen zorgverleners, die de zorgverlening doelmatiger maken, kunnen worden ingeperst in de bestaande regels.''

Wat heeft u tot dusver gedaan aan het bestrijden van de wachtlijsten?

,,ZAO en ANOVA hebben een wachtlijstinformatietelefoon en ANOVA stemt de wachtlijsten in de gehandicaptenzorg op elkaar af. En we maken afspraken met ziekenhuizen over de tijd die er mag liggen tussen de verwijzing en de toegang tot het ziekenhuis.''

Uit een enquête die u door het NIPO heeft laten uitvoeren blijkt dat driekwart van de Nederlanders tegen voorrangszorg voor werknemers is. Toch werken verzekeraars daar graag aan mee.

,,Ik vind dat ook in de toekomst gelijke toegang tot de zorg gewaarborgd moet blijven. Maar als verzekeraars niet inspelen op de wensen van het bedrijfsleven, roep je tweedeling over je af. Dan gaan werkgevers het zelf doen. Wij willen voorkomen dat er dubbele voorzieningen ontstaan.

Dat voor het bedrijfsleven aparte dingen worden georganiseerd die ook door de reguliere gezondheidszorg gedaan kunnen worden. Als het daar niet lukt – ja, dan vind ik dat wij als verzekeraars ook moeten zorgen dat er mogelijkheden voor komen.''

Wat vindt u van het voorstel van minister Borst (Volksgezondheid) en staatssecretaris Hoogervorst (Sociale Zaken) om aparte voorzieningen voor werknemers in reguliere ziekenhuizen toe te staan?

,,Ik vind dat die mogelijkheden er moeten zijn. Maar je moet in de gaten houden dat ze niet gebruikt worden om bestaande ondoelmatigheden te verhullen. Als een ziekenhuis inefficiënt werkt en er daardoor wachtlijsten ontstaan, en je geeft ze dan ook nog extra geld om bij wijze van spreken `bij te klussen', dan hou je het probleem in stand.

Borst geeft daarom terecht aan dat het extra geld moet worden gebruikt voor het wegwerken van de wachtlijsten.''