Kippen mogelijk ook door andere gifstoffen gestorven

De dioxinen in het Belgische kippenvoer zijn ontdekt toen begin dit jaar legkippen ziek werden en dood gingen. De eerste en nog onbeantwoorde vraag is of de kippen door een dioxinenvergiftiging stierven of door andere oorzaak.

De dieren kunnen ook door andere gifstoffen, of door gebreksziekten zijn gestorven, als ze in plaats van dierlijke vetten minerale oliën te eten hebben gekregen. Ons spijsverteringssysteem, en ook dat van kippen, weet er geen weg mee.

Duidelijk is dat dioxinen niet in veevoer thuishoren, en al helemaal niet in de nu vermelde concentratie van 700 picogram toxiciteitsequivalenten (TEQ) dioxinen per gram vet. De hoeveelheid wordt uitgedrukt in TEQ omdat er bijna honderd verschillende dioxinen bestaan die niet allemaal even giftig zijn. Er wordt omgerekend naar de hoeveelheid van een van de giftigste dioxinen (2,3,7,8-TCDD).

Dierlijk vet is voor de mens de voornaamste bron voor dioxinen. Moedermelk bevat gemiddeld 35 picogram per gram melk per dag (een picogram is een miljoenste van een miljoenste gram). Een onderzoek in de Verenigde Staten naar dioxinen in fast food (gemaksvoeding) liet concentraties van 0,03 tot 0,49 TEQ picogram per gram Bic Mac, Kentucky Fried Chicken, pizza en ijs zien.

In Nederland is de toegestane dagelijkse inname (TDI) op 10 picogram TEQ per kilogram lichaamsgewicht gesteld. De TDI is de hoeveelheid die levenslang dagelijks zonder gevaar voor de gezondheid kan worden ingenomen.

Dioxinen staan bekend als kankerverwekkend, maar ze zijn het niet of nauwelijks. De kortdurende overschrijding van de norm bij baby's die borstvoeding krijgen heeft zo weinig nadelige effecten dat moedermelk altijd beter is dan niet verontreinigde flessenmelk.

Acute effecten na hoge doses, optredend na weken tot maanden, zijn vooral puisterige huidaandoeningen als chlooracne. Ook leverschade, psychische aandoeningen en veranderingen van het afweersysteem zijn gemeld na blootstelling aan zeer hoge doses. De kip geldt overigens als een voor dioxinevergiftiging gevoelig proefdier.