IJzeren Rinus pinkt een traantje

Wij leven in een tijd van gemeenplaatsen, en wij weten het. Nu ja, vooral televisiekijkers weten het. Zo is de uitdrukking `Historische Gebeurtenis' na het vallen van de Muur, de Nacht van Wiegel, en nog wat voorvallen die mij reeds ontschoten zijn, voor generaties onbruikbaar door overmatige slijtage. Dat is jammer. Er zijn immers wel degelijk gebeurtenissen die door een zonderlinge lotsbeschikking uitstijgen boven de zompige rituelen die wij beschaving noemen.

Eén zo'n voorval voltrok zich op 6 mei 1970 toen Feijenoord te Milaan de Europacup voor Landskampioenen won door met 2-1 Celtic uit Glasgow te verslaan. Het was de eerste keer dat een Nederlandse voetbalploeg deze trofee veroverde, en hoewel het nu een onvergeeflijke platitude is om een sportevenement te kwalificeren als `historisch', was dit - om velerlei redenen - een moment dat het waard is om bij stil te staan.

Het is dan ook begrijpelijk dat de nieuwe tiendelige NOS-serie Sport in Beeld hedenavond opent met een aflevering rond de triomf die Feijenoord in het San Siro stadion behaalde. Het is tegelijkertijd jammer dat presentator Tom Egbers niet echt schijnt te beseffen welk een wijdreikend onderwerp hij in handen heeft. Tijdens zijn studio-gesprek met Coen Moulijn, Ove Kindvall en Rinus Israel ploetert hij althans wat moeizaam voort door een zelfgezocht moeras van clichés, met vragen als `Hoe voelde dat nou?' en `Hoe kijk je er nu op terug?'

Dit wil niet zeggen dat er niets te genieten valt. Integendeel: er zijn prachtige zwart-wit beelden met origineel Herman Kuiphof-geluid van de wedstrijden voorafgaand aan de finale (waaronder de legendarisch 2-0 thuiszege op AC Milan), en de drie coryfeeën in de studio zijn ronduit nobel in hun onopgesmuktheid. In enkele flitsen is bovendien te zien hoe voortreffelijk Feijenoord destijds (voordat de club Feyenoord heette) speelde, en hoe virtuoos de techniek van Van Hanegem was. Hoogtepunt is misschien het moment waarop Israel tranen in de ogen krijgt wanneer hij zichzelf terugziet in de desolate tuin van het Catshuis waar de toenmalige premier De Jong de sportclub uit Rotterdam gelukwenste met de beker.

Het is aangrijpend om IJzeren Rinus, de laatste Man van Staal uit de vaderlandse geschiedenis, zo te zien staren in de gapende muil van het verleden - bijna even ontroerend als de beelden van Theo `de tank' Laseroms (God hebbe z'n ziel) en de jonge Ernst Happel (de laatste trainer met een geruite pet). Dit kan echter niet verhullen dat het hier gaat om moderne journalistiek, met meer emotie dan informatie. Zo horen wij niet dat Israel werd geboren als zoon van een metselaar op 19 maart 1942, speelde als libero, en al evenmin dat Carlos Bilardo, destijds speler van Estudiantes en later bondscoach van Argentinië, juist hem aanwees als de uitvinder van het Nederlandse totaalvoetbal. En geheel onvermeld blijft dat in hetzelfde jaar waarin Feijenoord ons land op de kaart zette, Dolle Mina werd opgericht, dat de Wet Universitaire Bestuurshervorming het einde van de klassieke Alma Mater inluidde en dat de confessionele partijen voor het eerst een gezamenlijk verkiezingsprogramma hadden. Wat al deze zaken met elkaar te maken hebben, en waarom de huidige Sprachherrschaftsklasse van veertigers en vijftiger dit alles `historisch' vindt, daarover zou een mooi programma te maken zijn.

Sport in Beeld, Ned.2, 20.30-22.00u.