Gas Food Lodging

,,Women are lonely in the nineties. So what? I've been lonelier.'' Ze berust in haar lot, zonder er larmoyant over te doen, de doodgewone serveerster annex alleenstaande moeder (Brooke Adams), die met haar twee tienerdochters een stacaravan bewoont in een uithoek van New Mexico. Ook haar zeventienjarige, opstandige dochter heeft geen fiducie meer in mannen en jongens. Ze zegt dus altijd `ja' wanneer ze `nee' bedoelt. Haar twee jaar jongere zusje is nog wel in staat dromen te koesteren. Ze zwijmelt weg bij de zwart-wit-melodrama's van de (gefingeerde) Mexicaanse filmdiva Elvia Rivero, hongert naar een conventioneel gezinsleven en gaat op zoek naar een man, voor haar moeder.

Het zijn geen gestroomlijnde heldinnen zoals Hollywood ze graag ziet, eerder alledaagse overleveraars. En ze worden nuchter en tegelijk vol mededogen geportretteerd in Gas Food Lodging, het speelfilmdebuut van Allison Anders (1954), de `onafhankelijke' Amerikaanse regisseuse die later een feministische heksenfantasie zou bijdragen aan het vierluik Four Rooms (1995) en veel lof zou oogsten met Grace of My Heart (1996). Die film werd toen in deze krant geprezen als een wonderlijke synthese van vrouwenfilm (in feministische zin) en damesmelodrama.

Ook Gas Food Lodging is een originele mengelmoes. Uiteenlopende stijlen en toonzettingen krijgen van Anders steevast een tegendraadse wending. Haar soap is intelligent, haar melodrama nooit huilerig. Haar vlijmscherpe observaties van moeder-dochter-relaties zijn tegelijk schrijnend en grappig. Dat ze daarbij kon putten uit ervaringen als alleenstaande moeder én dochter van een alleenstaande moeder, heeft in haar geval een weldadige uitwerking gehad. Ze weet in elk geval wat relativeren is.

Gas Food Lodging is zo'n film waarin een dochter voor het eerst haar vader ziet, naar wie zij jaren gezocht heeft. Hij (James Brolin) zegt dat hij niks voorstelt maar inderdaad haar vader is. En de dochter vraagt vervolgens of zij vijftig dollar van hem kan lenen. Klaar.

Gas Food Lodging is ook zo'n film waarin een onwaarschijnlijk goedgemutste handelaar in schotelantennes een huilende Adams een zakdoekje toewerpt, oppert dat `het toch nooit zó erg kan zijn' en vertelt dat hij Hamlet heet.

Gas Food Lodging (Allison Anders, 1991, VS). Canvas, 21.30-23.10u.