Nederland voor militaire acties EU

Nederland staat niet langer afwijzend tegen een toekomstig militair optreden van de Europese Unie zonder gebruikmaking van NAVO-middelen. Staatssecretaris Benschop (Europese Zaken) heeft gisteren ingestemd met een ontwerp voor het opzetten van een defensiebeleid van de EU waarin dit is opgenomen.

Minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken), die gisteren door ziekte afwezig was, heeft daarentegen herhaaldelijk in Brussel verklaard uitsluitend een EU-defensie te willen die NAVO-materieel of -personeel gebruikt.

Benschop ontkende evenwel dat er een verschil van mening bestaat met zijn minister. Hij wees erop dat het om kleine vredesoperaties van de EU gaat. Grotere acties, zoals nu in Kosovo, zijn volgens hem ondenkbaar zonder NAVO-middelen en dus zonder NAVO-toestemming.

Het ontwerp waarover de EU-ministers van Buitenlandse Zaken het gisteren eens werden, wordt donderdag en vrijdag besproken tijdens de topbijeenkomst van de Europese staats- en regeringsleiders in Keulen.

Ook de Duitse onderminister voor Europese Zaken, Verheugen, zei dat het niet denkbaar is dat de EU in de toekomst alleen een actie onderneemt zoals momenteel door de NAVO in Kosovo wordt uitgevoerd. Hij sprak over ,,vredes- en humanitaire acties'', die de EU zonder de NAVO zou kunnen ondernemen.

De staatssecretaris onderstreepte dat het niet de bedoeling is dat de toekomstige EU-defensie wat betreft commandostructuur en -materieel een duplicaat van de NAVO wordt. De Britse minister van Buitenlandse Zaken, Cook, zei dat er geen sprake zal zijn van ,,een vervanging van de NAVO''. De EU-ministers spraken zich gisteren nog eens uit voor opname van de West-Europese Unie, de huidige Europese defensieorganisatie, in de EU.

Het is nog niet duidelijk hoe problemen kunnen worden opgelost die neutrale EU-lidstaten die geen lid zijn van de NAVO, daarmee hebben. Zij willen niet instemmen met de verplichting zoals de WEU die nu kent om het grondgebied van alle lidstaten te verdedigen als dat bedreigd wordt.

De Europese ministers van Defensie hebben vorige week een werkgroep ingesteld die hiervoor een oplossing moet zoeken. De bedoeling is dat tegen het einde van het jaar 2000 onder Frans voorzitterschap de opname van de WEU in de EU wordt gerealiseerd.

Op dezelfde Europese top van regeringsleiders van de vijftien lidstaten in Keulen moet een besluit vallen over de vraag wie de hoge vertegenwoordiger wordt voor het buitenlands beleid van de gezamenlijke EU-landen. NAVO-secretaris-generaal Solana is daarvoor tot op heden de belangrijkste kandidaat.