`Big brother is gevaarlijk'

Toekomstige deelnemers aan het Veronica-programma `Big Brother', waarin acht mensen vrijwillig honderd dagen worden opgesloten, moeten rekening houden met mogelijke psychische problemen.

Dat zegt het NIP, de Nederlandse beroepsvereniging voor psychologen. Volgens het NIP brengt het televisieprogramma mensen mogelijk in een gevaarlijke situatie.

Veronica is gisteren begonnen met de `kick off' van Big Brother om vrijwilligers te werven. Komend televisieseizoen zullen acht geselecteerde deelnemers honderd dagen lang doorbrengen in een speciaal gebouwd huis in Almere. Contact met de buitenwereld via televisie, kranten en telefoon is gedurende deze periode niet toegestaan. Elke dag zal een samenvatting worden uitgezonden van wat de overal in het huis geïnstalleerde camera's registreren.

De deelnemers kunnen op ieder moment stoppen met het experiment, maar verspelen daarmee hun kans op 250.000 gulden: de prijs voor de deelnemer die door de televisiekijkers wordt gekozen als populairste bewoner. Aan het einde van de rit komen slechts drie deelnemers hier nog voor in aanmerking. De rest is dan al door de kijkers weggestemd.

Volgens het NIP hebben eerdere experimenten laten zien dat het opsluiten van mensen leidt tot psychologische vervreemding. ,,Het beroemde experiment van de Amerikaanse psycholoog Zimbardo, waarin proefpersonen gevangenen en gevangenbewaarders moesten spelen, werd al na vijf dagen afgebroken omdat de bewaarders zich begonnen te misdragen'', zegt Eric Haas van het NIP. ,,Daarom worden dergelijke onderzoeken tegenwoordig niet meer gedaan. Dit experiment zou door geen enkele wetenschappelijke ethische commissie worden goedgekeurd. Maar voor een tv-programma mag het blijkbaar wel.'' Volgens Haas zou de stress van het experiment op langere termijn leiden tot posttraumatische stressstoornis (PTSS). ,,Deelnemers verliezen het zicht op de werkelijkheid. De wereld van het experiment wordt voor hen de wereld waaraan ze niet kunnen ontsnappen.''

Voor Veronica is de kritiek van het NIP geen reden om de voorbereidingen van het programma te staken. Het programma is met voldoende waarborgen omgeven, zegt Paul Römer van John de Mol-producties. ,,Dit programma doen we niet zomaar. We zijn er al twee jaar mee bezig.''

Volgens Römer is een procedure ontwikkeld waarmee mogelijke deelnemers van tevoren psychologisch zullen worden gescreend. ,,Gezond erin, gezond er weer uit, dat is mijn adagium. Als je er zorgvuldig mee omgaat, hoeven er geen problemen te komen.''