Proces tegen Öcalan begint, hof wijst uitstel af

Op het zwaarbewaakte Turkse gevangeniseiland Imrali in de Zee van Marmara is vanmorgen het proces wegens hoogverraad, moord en separatisme begonnen tegen de Turks-Koerdische leider Abdullah Öcalan. In tegenstelling tot de algemene verwachting legden de drie rechters van het staatsveiligheidshof dat Öcalan berecht, een verzoek van de verdediging tot uitstel van de zaak naast zich neer.

In Turkije werd uitstel verwacht sinds premier Bülent Ecevit vorige week aankondigde dat zijn nieuwe regering de staatsveiligheidshoven (DGM's) wil hervormen. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg levert al enige tijd felle kritiek op de DGM's. Naast twee burgerrechters heeft in deze hoven ook een militaire rechter zitting, en volgens een recente uitspraak van `Straatsburg' is dat onaanvaardbaar. Militaire rechters zijn immers, volgens het Europese Hof, onderworpen aan de militaire tucht en daarom per definitie niet onafhankelijk.

De Turkse televisie liet vanmorgen fragmentarisch beelden zien uit de rechtszaal. De in een grijs pak en bruin overhemd geklede leider van de PKK zat in een glazen kooi, die volgens de Turkse autoriteiten zo sterk is dat hij zelfs een ontploffende handgranaat aankan.

Öcalan, die er moe en angstig uitzag, bood zijn verontschuldigingen aan aan de verwanten van Turkse militairen die door zijn guerrillastrijders zijn gedood. ,,Ik deel de pijn van de familieleden van de martelaren. Het spijt me'', zei hij. ,,Ik beloof dat ik me zal inspannen om een eind te maken aan het bloedvergieten (..). Ik wil een verlangen en vastbeslotenheid uitdrukken om in dienst van de staat voor vrede en broederschap te werken.'' Hij zei ook sinds zijn arrestatie aan geen enkele vorm van druk te zijn blootgesteld.

In de rechtszaal bevonden zich naast familieleden van Öcalan ook een aantal moeders van Turkse soldaten die in de strijd met de PKK het leven hebben gelaten. Zij hadden een Turkse vlag bij zich en droegen foto's met de afbeelding van hun overleden zoon erop.

Er waren twaalf advocaten van Öcalan en twaalf voor de civiele partij. Twaalf buitenlanders waren ,,op persoonlijke titel'' toegelaten – Turkije wenste geen officiële internationale waarnemers – om het proces te volgen. Onder hen was Walter Schwimmer, waarnemer voor Turkije van de Raad van Europa.

PORTRET ÖCALAN: pagina 4