Kissin (27) speelt nu al 25 jaar piano

Voor gewezen wonderkinderen en het vervolg van hun loopbaan bestaan twee overbekende scenario's: vergetelheid of vasthoudendheid, beloond met het behoud van roem. De nu 27-jarige Russische pianist Evgeny Kissin behoort tot de laatste categorie. Zijn naam staat garant voor uitverkochte zalen en zijn virtuositeit is grenzeloos, maar zijn artistieke ontwikkeling is niet meer boven alle kritiek verheven.

Uitgaande van de kwaliteit van Kissins inderdaad verstommend volmaakte techniek kwam de staande ovatie die gisteravond volgde op zijn recital in de serie Grote Solisten van het Concertgebouw niet onverwacht. Zijn virtuositeit uit zich in machinaal voortroffelende loopjes en bleek goed voor een vlekkeloos gespeelde visie op de uitgevoerde werken van Liszt en Chopin. Niet zijn techniek, maar de afwerking van zijn interpretaties bleek het knelpunt van Kissins vertolkingen.

Volgens zijn biografie besteeg Evgeny Kissin als tweejarige de pianokruk en viert hij dit jaar dus een wel heel vroegtijdig vijfentwintigjarig jubileum achter het klavier. In zijn spel vond die merkwaardige combinatie van ervaring, ontwikkeling en jeugd zijn weerslag in wat sterke uitvergrotingen van in de kiem interessante interpretaties.

Zowel in de 24 preludes van Chopin als in de voetangelrijke Sonate in b-klein van Liszt modelleerde Kissin het notenbeeld trefzeker naar zijn muzikaal ideaal. Zijn visie heerst over de muziek, en die niet zozeer vertolkende als wel actief hertolkende benadering benam soms niet alleen het publiek maar ook de muziek de adem met al te zwaar aangezette extremiteiten.

In de Preludes van Chopin was die aanpak minder belemmerend dan na de pauze in Liszts Sonate in b-klein. Kissin versterkte de inhoudelijke stemmingen van Chopins zeer verschillende genrestukjes waar mogelijk. Hij beklemtoonde steeds de melodiestem, wat soms leidde tot een verhelderend doorzichtige weergave van de muzikale structuur, soms ook een te eendimensionaal beeld van de partituur schetste. Ritmische accenten werden even consequent uitgesponnen, snel klonk heel snel, langzaam indrukwekkend intens en traag.

De crux van een dergelijke muzikale benadering bleek vooral in Liszts Sonate in b-klein. De onverschrokken manier waarop Kissin de muziek dwong tot accute zeggingskracht bracht verrassende wendingen in pianoliteratuur die zo snel niet meer verrast. Maar een teveel aan fraai belichte details versplinterde het geheel, en dan verwordt Liszts doorlopende sonate ondanks de thematische eenheid tot een langdradig monstrum.

Kissins gevoel voor structuur en poëzie overtuigde, maar een gebrek aan vertrouwen in de innerlijke zeggingskracht van de partituur verhinderden zijn interpretaties tot evenwicht, rust en wasdom te komen.

Concert: Evgeny Kissin (piano). Programma: F. Chopin: 24 Preludes; F. Liszt: Sonate in b-klein. Gehoord: 30/5 Concertgebouw, Amsterdam.