Hulpverleners veroordeeld in Belgrado

Een militaire rechtbank in Belgrado heeft zaterdag twee Australische hulpverleners wegens `het doorgeven van militaire geheimen' veroordeeld tot twaalf en vier jaar gevangenisstraf. Een Joegoslavische collega kreeg zes jaar. In Australië is ontsteld gereageerd op de uitspraak.

De Australiërs Steve Pratt en Peter Wallace en de Joegoslaaf Branko Jelen werkten voor CARE Australia en waren in Joegoslavië betrokken bij de humanitaire hulpverlening aan Servische vluchtelingen uit Bosnië en Kroatië. De Australiërs werden op 31 maart aan de grens met Kroatië aangehouden, toen ze een week na het begin van de NAVO-bombardementen het land wilden verlaten. Jelen werd op 8 april gearresteerd. Het drietal werd beschuldigd van spionage. Later vertoonde de Servische televisie Steve Pratt, toen hij `bekende' zich aan spionage schuldig te hebben gemaakt. CARE Australia, dat wordt geleid door de vroegere Australische premier Malcolm Fraser, liet weten dat de bekentenis `onzinnig en afgedwongen' was en dat zijn mensen nooit hebben gespioneerd.

De rechtbank wees zaterdag de aanklacht van spionage af, maar veroordeelde tijdens de zitting achter gesloten deuren Pratt, Wallace en Jelen wel wegens het doorgeven van militaire informatie. Pratt kreeg de zwaarste straf. Wat voor informatie is doorgegeven, kon gezien het gesloten karakter van de zitting niet worden achterhaald. Het proces was niet toegankelijk voor buitenlandse waarnemers, Australisch ambassadepersoneel of familieleden van de verdachten.

In Servië is sinds het begin van de NAVO-acties het oorlogsrecht van kracht. Onder dat oorlogsrecht kan de term militaire informatie zeer breed worden geïnterpreteerd. De rechtbank erkende dat de drie beklaagden in het kader van hun werk informatie aan CARE moesten doorgeven, maar concludeerde dat een deel van die informatie ,,het karakter van militaire geheimen'' had.

De Australische ambassadeur in Belgrado zei dat de drie ,,geen misdrijf hebben begaan'' en hadden moeten worden vrijgesproken. De Australiërs gaan in hoger beroep.

In Canberra zei de Australische minister van Buitenlandse Zaken, Alexander Downer, het ,,onbegrijpelijk'' te vinden dat Pratt en Wallace konden worden vrijgesproken van spionage, maar veroordeeld wegens het doorgeven van militaire geheimen. ,,Het vastzetten van twee onschuldige hulpverleners uit een land dat niet aan de bombardementen op Joegoslavië deelneemt is volstrekt onaanvaardbaar'', aldus Downer. ,,De Joegoslavische autoriteiten weten zeer goed dat deze mensen geen spionnen waren.'' Volgens Downer maakt het vonnis het voor internationale hulporganisaties zeer moeilijk nog in Joegoslavië te werken.

De Zuid-Afrikaanse president Nelson Mandela en de secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan, hebben gisteren een beroep gedaan op Belgrado om de CARE-werkers vrij te laten. (Reuters, AFP)