Goedkoop, duurkoop

Tegenwoordig beleg je in de Verenigde Staten via Internet, vindt een Rotterdamse lezer. `Het is veel sneller en goedkoper dan via een bank in Nederland. Maar moet ik in Amerika belasting betalen over de koerswinst die ik met handelen maak? Ik krijg tegenstrijdige antwoorden op die vraag. Op de ontvangen dividenden wordt door mijn effectenbemiddelaar 30 procent dividendbelasting ingehouden, die ik door het invullen van een bepaald formulier (gedeeltelijke) terug kan ontvangen. Hoe zit het nou precies?'

Beleggen, speculeren of handelen via Internet en een buitenlandse bemiddelaar is een actueel verschijnsel waaraan risico's kleven voor mensen die voor een dubbeltje eerste rang willen zitten. De fiscale aspecten zijn betrekkelijk eenvoudig.

Het gaat in dit geval om drie bronnen van belastbaar inkomen: koerswinsten en -verliezen (capital gains en losses), dividenden, maar ook handelswinsten. Immers: de Nederlandse fiscus kan iemand die actief handelt, en daar inkomen uit haalt, beschouwen als een belastingplichtige ondernemer in effecten in het klein.

In het algemeen voorkomen landen dat hun ingezetenen dubbel belasting moeten betalen over opbrengsten op transacties in een ander land. Daarom gelden er onderlinge verdragen die precies aangeven welke inkomsten door welk land worden belast. Nederland heeft zo'n verdrag met de VS, en met meer dan zestig andere landen. De bekende dikke belastinggidsen specificeren die landen.

Een inwoner van Nederland betaalt hier inkomstenbelasting over zijn hele inkomen, zelfs als dat geheel of gedeeltelijk (bijvoorbeeld die 30 procent bronbelasting op dividend) in het buitenland belast is. Meestal bestaat er dan recht op een evenredige vermindering van de hier verschuldigde inkomstenbelasting.

In het beoogde nieuwe belastingsysteem betaal je over dividenden en andere vermogensopbrengsten geen inkomstenbelasting meer. Verrekening van buitenlandse (dividend)belastingen (en allerlei kosten) lijkt dan niet langer meer mogelijk. Niet bekend is hoe belastingverdragen op dit punt worden aangepast. Het is straks, of misschien nu al, een punt waar je als wereldwijde belegger aan moet denken.

Koerswinsten worden in de VS volgens ingewikkelde regels belast, anders dan bij ons. Voor nonresident aliens (niet daar gevestigde buitenlanders) geldt dat niet voor koerswinsten op aandelen, volgens de Worldwide Personal Tax Guide van het adviesbureau Ernst & Young, die van bijna alle landen de belastingregels in grote lijnen beschrijft.

Echt eenvoudig en overzichtelijk zijn de regels niet. De door de Rotterdammer gemelde tegenstrijdige antwoorden liggen dus voor de hand. Je kan ook niet precies zeggen hoe het in elkaar steekt, zonder een concreet geval bij de kop te nemen. Wie op Internet belegt via een Nederlandse bankier of commissionair in effecten profiteert van diens fiscale kennis en hoeft dit niet zelf uit te zoeken, wat tijd, geld en ergernis scheelt. De belastinggidsen behandelen dit onderwerp redelijk uitgebreid, mede omdat veel beleggers al vele jaren in Amerikaanse aandelen doen.

Hoe zit het nou met de risico's? In feite weet je niet met wie je in zee gaat. Je stuurt via bijvoorbeeld een credit card geld om aandelen te kopen en hoopt dat die goedkope, snelle Internetbemiddelaar de aandelen, opties of andere effecten koopt die je graag wilt hebben en jouw geld niet overboekt naar een ver paradijs met een solide bankgeheim. Maar hoe weet je dat? Zo'n flitsende pagina op je computer zegt niets over de betrouwbaarheid van een bedrijf. Vandaar: je moet alleen in zee gaan met een bedrijf dat onder toezicht staat van een officiële instantie. Je moet dat zelf kunnen controleren. Dat kan, om dicht bij huis te blijven, bij bedrijven die onder toezicht staan van de Stichting Toezicht Effectenverkeer (STE) of De Nederlandsche Bank (DNB).

Door de beoogde Europese effectenbeurs en Internet wordt de controle op de effectenwereld veel moeilijker dan voorzien. Hoe kan de STE de Nederlandse beleggers beschermen wanneer een flink deel van de beursomzet loopt via een Europese beurs en buitenlandse bemiddelaars, die beide niet onder de STE vallen? Hoe goed kunnen de STE en DNB, natuurlijk samen met buitenlandse collega's, de vele effectenboeven weren van het net?

Moet je particuliere beleggers wel zo uitgebreid beschermen? Waarschijnlijk niet, want ze zijn verantwoordelijk voor hun eigen daden. Snel en goedkoop, wat de Rotterdamse lezer nastreeft, zijn niet de essentiële kenmerken van een langetermijnbelegging in aandelen. Daarbij draait het onder meer om doelen, perioden, prioriteiten, aandelen van veelbelovende bedrijven en rendementen tussen de 8 en 12 procent. De kosten en snelheid van uitvoering spelen geen grote rol. Liever een goed advies dan een snelle uitvoering. Duurkoop, goedkoop.

Juist wie makkelijk, goedkoop en modieus kan handelen en speculeren, bijvoorbeeld via Internet, maakt meer fouten dan bedachtzame beleggers. Goedkoop, duurkoop.