de organisatieadviseur

Organisatieadviseurs komen uit de wat betere milieus, weten zich te kleden en te bewegen, zijn beleefd en beschikken over een bovengemiddelde gezondheid en tomeloze energie, vindt `Management Consultant', het vakblad voor de organisatieadviseur. Geen baan voor iedereen, dus. Specifieke kennis is niet vereist om een loopbaan als consultant te beginnen. Vaak volstaat een academische titel. Persoonlijkheidskenmerken en een portie goed verstand zijn des te belangrijker. Wie zijn carrière in deze branche begint, lijkt verzekerd te zijn van een gespreid bedje in de toekomst. De vooruitzichten op de arbeidsmarkt, de carrièremogelijkheden en het salaris zijn goed.

Organisatie-adviseur, minister voor Grote Steden Van Boxtel was het, voormalig minister van Economische Zaken Wijers is het, en heel wat mensen met hen zijn het. In Nederland staan 23.534 adviesbureaus ingeschreven. Slechts 25 daarvan hebben meer dan 100 personeelsleden in dienst. Van de overige bureaus bestaat een aanzienlijk deel uit eenmanszaken, waarbij het advieswerk dikwijls een aanvulling vormt op inkomen uit andere werkzaamheden.

De omzet, de tarieven en de inkomsten kunnen per bedrijf dan ook aanzienlijk verschillen. De markt van de organisatieadviseur heeft haar top nog niet bereikt; de verwachtingen voor de komende jaren zijn gunstig. De omzet groeide in 1996 met een kwart tot 3,07 miljard gulden. De gemiddelde omzet per arbeidsjaar bedroeg toen 142.000 gulden.

De omzetverschillen tussen individuele adviseurs kunnen aardig oplopen. De tarieven variëren van een paar honderd tot een paar duizend gulden per adviseur per dag. Alhoewel de toegevoegde waarde van een adviseur lang niet altijd meetbaar is, worden de tarieven gerechtvaardigd vanuit de gedachte dat een duur advies haar geld dubbel en dwars terugverdient.

Wat doet een organisatieadviseur? Waarover adviseert hij of zij? En wat wordt er met het advies verdiend? Een zoektocht naar het werkterrein stuit snel op een reeks van buitenlandse kreten als human resource management, corporate strategy, manufacturing, financial & accounting en marketing & sales. Het kan op elk willekeurig terrein betrekking hebben. Dat kan een omslag van de bedrijfsvoering betekenen, maar bijvoorbeeld ook het bedenken van een nieuw product of een nieuwe reclame campagne. Of het doorlichten van de financiële bedrijfsvoering.

Een startende adviseur kan daarmee zo'n 4.000 à 5.000 gulden bruto per maand verdienen. Zijn ervaren collega ontvangt een salaris wat in de buurt van de 14.000 gulden per maand ligt, premies en winstdeling niet meegerekend. Ver daarboven uit steekt de echte goeroe, die op persoonlijke titel zijn opdrachtgevers bezoekt. Zijn verdiensten kunnen sterk uiteenlopen, maar 25.000 gulden per maand is een haalbare kaart.

Volgens H. Abeln, directeur van het adviesbureau Twynstra Gudde, is het salaris van het topkader in de consultancy aanmerkelijk lager dan de salarissen in de financiële en ITwereld. De organisatieadviseur laat zich niet leiden door het grote geld, maar kiest voor ,,de relatieve vrijheid'' die het adviseurschap geeft. Die vrijheid wordt overigens voor een groot deel in de auto genoten. Omdat er veel binnen de muren van de opdrachtgever wordt gewerkt, leggen de consultants enorme hoeveelheden kilometers af. Ook Abeln geeft wat charme aan dit ongemak door zijn beroepsgroep een 'nomadenvolk' te noemen. Men is standaard uitgerust met een lease-auto, een laptop en een mobiele telefoon.

Het organisatieadvieswerk staat bekend als een beroep waarbij het draaien van overuren bon ton is. Dineren met de klant staat hoog op de ranglijst, werk mee naar huis nemen is heel normaal en ook dient de nodige vakliteratuur in de avonduren te worden bijgehouden. De balans tussen werk en privé kan gemakkelijk zoek raken. Op deeltijdwerken is men in de adviesbranche dan ook niet erg happig. Abeln: ,,Een arbeidscontract kan dan wel parttime zijn, de realisatie daarvan in de praktijk blijkt keer op keer een probleem te zijn omdat mensen zich verantwoordelijk voelen voor de beloftes die aan de klanten zijn gedaan.'' Mede daardoor is het lastig voldoende vrouwen door te laten stromen naar de top van de advieskantoren.