Vorming van EU-commissie vertraagd

De verkiezingen voor het Europees Parlement alsmede nationale verkiezingen in België in Luxemburg, vertragen de vorming van een nieuwe Europese Commissie.

Veel EU-lidstaten hebben beoogd voorzitter Romano Prodi laten weten pas na de verkiezingen van 10 en 13 juni aanstaande met de voordracht van een kandidaat te zullen komen. Zij willen de politieke kleur van de nieuwe Eurocommissarissen mede laten afhangen van het verkiezingsresultaat. Daarmee krijgt de uitslag van de Europese verkiezingen een politieke betekenis die verder gaat dan de nieuwe zetelverdeling. Het is voor het eerst dat Europese verkiezingen en formatie van een nieuwe Commissie samenvallen. Dat komt door de voortijdige val van de Europese Commissie eerder jaar. Mede hierdoor zal de nieuwe Commissie formeel tot eind van dit jaar functioneren. Daarna treedt de nieuwe, reguliere zittingstermijn in werking.

Nadat in maart de Commissie onder leiding van Jacques Santer besloot af te treden, benoemden de staats- en regeringsleiders van de Europese Unie in april verrassend snel Prodi tot nieuwe Commissievoorzitter. De Duitse bondskanselier, Gerhard Schröder, kondigde op de Europese top in Berlijn aan dat een nieuw gevormde Europese Commissie onder leiding van Prodi in juli aan het werk kon gaan. Inmiddels is duidelijk dat Prodi op zijn vroegst in de loop van september met zijn ploeg van start kan.

België was het eerste land dat aan Prodi liet weten tot na 13 juni te willen wachten. In België worden die dag niet alleen Europese, maar ook landelijke en regionale verkiezingen gehouden. De keuze van de commissaris hangt samen met de politieke kleur van de coalitie die na de verkiezingen zal worden gevormd.

Luxemburg, dat op 13 juni ook nationale verkiezingen houdt, volgt het Belgische voorbeeld. Inmiddels heeft ook het Nederlandse demissionaire kabinet besloten pas na de Europese verkiezingen bekend te maken wie de CDA'er Hans van den Broek in de Europese Commissie opvolgt.

Van de vijf grote EU-lidstaten die ieder twee Eurocommissarissen kunnen benoemen (Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Spanje en Italië), heeft tot nu toe alleen Groot-Brittannië een keuze gemaakt. De bedoeling is dat de huidige socialistische Eurocommissaris Neil Kinnock (Transport) ook lid van de nieuwe Commissie wordt en dat de conservatieve Sir Leon Brittan wordt opgevolgd door de pro-Europese Chris Patten, voormalig gouverneur van Hongkong. De Duitse regering wil de uitslag van de Europese verkiezingen afwachten voordat besloten wordt over de presentatie van een Groene kandidaat voor de Europese Commissie. Als de Groenen het slecht doen bij de Europese verkiezingen, kan hun claim om een Eurocommissaris te mogen leveren in gevaar komen.

Oostenrijk, Ierland en Denemarken willen ook de Europese verkiezingen afwachten om te bepalen welke politieke kleur hun kandidaat moet hebben. De verkiezingsuitslag wordt bepalend voor de toekomst van de huidige Oostenrijkse christen-democratische Eurocommissaris Franz Fischler (Landbouw) en de Deense socialiste Ritt Bjerregaard (Milieu), die beiden herbenoemd willen worden.