Veel kritiek op studie naar joods bezit

De Tweede Kamer is uiterst kritisch over de commissie-Scholten, die onderzoek doet naar de joodse tegoeden bij financiële instellingen.

Vooral PvdA en CDA zien ,,tekortkomingen'' in het ,,kille'' interimrapport van Scholten over onder meer de banken, dat bovendien haaks staat op de bevindingen van de historicus Aalders in het recent verschenen boek Roof.

Dat bleek gisteren bij een overleg van de Kamer met de ministers Zalm (Financiën) en Borst (Welzijn) over de voortgang van de onderzoeken door enkele staatscommissies naar joodse bezittingen die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de nazi's zijn geroofd. Tot ongenoegen van de Kamer is de publicatie van de definitieve rapporten van de commissies -Scholten (waarin de effecten en verzekeringen aan bod komen) en -Van Kemenade (geroofd goud) met ongeveer een half jaar uitgesteld tot het najaar. Tot die tijd wil minister Zalm ondanks aandringen van vooral PvdA en GroenLinks geen vorlopige reactie geven op de tussentijdse bevindingen van de onderzoekscommissies.

In het vorig jaar december verschenen interimrapport concludeert Scholten dat banken ,,in het algemeen geprobeerd [hebben] zich te onthouden van actieve medewerking aan de financiële ontrechting van hun joodse cliëntèle. Zij pleegden veeleer passief verzet''. Het Centraal Joods Overleg (CJO) stuurde eerder dit jaar aan de Kamer een uiterst kritische interimreactie, waarin werd gewezen op hiaten in het onderzoek. Zo besteedt Scholten geen aandacht aan het openbreken van kluisjes bij en door de banken in opdracht van de bezetter.

Bij de Kamer bleek het CJO gisteren gehoor te vinden. Het Kamerlid De Haan (CDA) sprak van een ,,weinig transparant en moeilijk controleerbaar'' rapport. Zijn kwalificatie `kil' werd overgenomen door zijn collega Middel (PvdA), die zich met anderen verbaasde over het feit dat de conclusies zo afwijken van die van Aalders. In Roof worden de banken beschuldigd van heling en collaboratie bij de handel in effecten. Wekers (VVD) nam Scholten in bescherming door te zeggen dat die nog moet rapporteren over de effectenroof, maar refereerde niet aan de medewerking van de banken bij diamantenroof en bij het verkopen van waardeloze Sperrpassen waarover Aalders ook schrijft.

De Tweede Kamer drong er bij Zalm op aan dat de commissie-Scholten de geschonden relatie met de joodse gemeenschap herstelt, de kritiek van het CJO serieus neemt en het boek van Aalders in het onderzoek betrekt.