Tribunaal klaagt Miloševic aan

Het Joegoslavië-tribunaal heeft gisteren bekendgemaakt dat de Joegoslavische president Slobodan Miloševic en vier naaste medewerkers in staat van beschuldiging zijn gesteld wegens misdaden tegen de mensheid en oorlogsmisdaden in Kosovo. In Rusland en Joegoslavië is negatief gereageerd. Volgens Moskou is de actie van het VN-tribunaal politiek gemotiveerd en schadelijk voor het vredesproces. Belgrado noemt de aanklacht van het ,,niet-bestaande tribunaal'' ,,monsterlijk''.

Hoofdaanklager Louise Arbour zei gisteren dat de dagvaarding tegen Miloševic op 22 mei aan rechter David Hunt is voorgelegd en twee dagen later is goedgekeurd. Met de bekendmaking werd tot gisteren gewacht om een humanitaire VN-missie in Joegoslavië niet in gevaar te brengen. De aanklacht is gebaseerd op informatie van vluchtelingen, maar vooral op documenten en geheime militaire informatie die Arbour sinds het begin van de crisis van NAVO-lidstaten heeft gekregen over de Joegoslavische bevelsstructuur. Pas als Miloševic wordt voorgeleid in Den Haag zal die informatie openbaar worden. Miloševic is het eerste regerende staatshoofd dat door het tribunaal wordt vervolgd. Het tribunaal heeft een internationaal arrestatiebevel tegen hem en vier medewerkers uitgevaardigd en gelast dat hun tegoeden op buitenlandse bankrekeningen worden bevroren. Die stap voorkomt dat de tegoeden misbruikt worden om aan de greep van het tribunaal te ontkomen. Met name Miloševic heeft naar verluidt grote banktegoeden op Cyprus. De dagvaarding tegen Miloševic en de zijnen heeft alleen betrekking op de gang van zaken in Kosovo sinds januari 1999. Arbour wilde niet uitsluiten dat de Joegoslavische leider in een later stadium ook voor zijn rol in de oorlogen in Kroatië en Bosnië wordt gedagvaard. De verdachten worden gezamenlijk verantwoordelijk gesteld voor het beramen, uitvoeren en tolereren van de verdrijving van 740.000 Albanezen uit Kosovo en de moord op 340 met name genoemde Kosovaren.

Daarnaast worden ze aangesproken op hun `bevel-verantwoordelijkheid', een juridische constructie die commandanten dwingt misdaden van ondergeschikten te voorkomen of achteraf te bestraffen. De verdachten kunnen levenslangkrijgen.

Arbour keerde zich gisteren fel tegen verwijten dat de dagvaarding het onderhandelingsproces zou kunnen verstoren en dus op een verkeerd moment komt. ,,Volgens sommigen komt de dagvaarding te laat, volgens anderen te vroeg. Ik zeg: ze kwam precies op tijd'', zo zei ze. Ze onderstreepte dat het mandaat voorziet in de uitvaardiging van een aanklacht op het moment waarop zij als openbaar aanklager de bewijzen op tafel heeft.

De vier medewerkers van Miloševic die zijn aangeklaagd zijn Milan Milutinovic, president van Servië en in die hoedanigheid op papier – maar alleen op papier – veel machtiger dan Miloševic, om Nikola Šainovic, vice-premier van Joegoslavië en coördinator van het Kosovo-beleid, om Dragoljub Ojdanovic, chef-staf van het Joegoslavische leger, en om Vlajko Stojiljkovic, als minister van Binnenlandse Zaken van Servië verantwoordelijk voor de speciale politie, die zich schuldig heeft gemaakt aan schendingen van de mensenrechten in Kosovo.