Money, money, money

Er zijn mensen die bij elk bezoek aan Londen een vrij uurtje inruimen voor het British Museum. Niet ten onrechte, het is het type museum dat onmogelijk in één keer bevredigend kan worden bezocht. Dat komt niet alleen door de omvang en variatie van de collectie, maar zeker ook door de gedateerde en uitputtende manier waarop die is tentoongesteld.

Dat het British Museum een cd-rom heeft samengesteld op basis van zijn collectie van munten, waardepapieren en andere vormen van geld, is dan ook een welkom blijk van moderniteit. World of Money geeft de gebruiker inzicht in de geschiedenis en de verschijningsvormen van geld, de theorie achter geld, het ontstaan van het moderne geldsysteem en het ontstaan van centrale banken.

De gebruiker kan alfabetisch, geografisch en thematisch te werk gaan, en wordt zo door de collectie geleid. Maar daar is dan ook bijna alles mee gezegd. Zoals wel meer licht educatieve cd-roms blijft World of Money een ouderwetse presentatie in een modern medium. Van de getoonde munten wordt de voorzijde en achterzijde getoond. Maar zou het niet aardiger zijn geweest de munt de kunnen laten draaien en van alle kanten te bekijken? Dat zou de sensatie benaderen van het werkelijk in de hand houden van het stuk, iets dat in werkelijkheid nooit zou mogen. Zo zijn er ook nauwelijks bewegende beelden, terwijl de moderne geschiedenis van het geld daar zeker niet arm aan is. De Duitse hyperinflatie, of de conferentie van Bretton Woods bijvoorbeeld, waar het naoorlogse internationale financiële stelsel werd overeengekomen. Of, om het typisch Brits te houden, de minister van Financiën Norman Lamont, die in september 1992 zwetend en aangeslagen voor Downing Street 11 staat, eerst een haarlok wegveegt, en aankondigt dat het pond sterling uit het Europse Monetaire Stelsel is weggespeculeerd.

Dat alles is er niet en dat is niet het enige manco waar World of Money aan lijdt. De komst van de euro, een van de meest ingrijpende gebeurtenissen op monetair gebied van de laatste decennia, is bijvoorbeeld blijven steken op de stand van zaken van 1997. Zo worden de euro-biljetten nog getoond in hun oorspronkelijke ontwerp, terwijl dat vorig jaar is bijgesteld.

Het niveau van de cd-rom houdt het midden tussen de diepgang waar de geïnteresseerde gebruiker naar op zoek is, en de oppervlakkigheid die kennelijk is toegespitst op de korte spanningsboog van de gemiddelde middelbare scholier. Voor die laatste groep is ook een aantal spelletjes over geld ingebouwd voor als de verveling met het onderwerp toeslaat. Maar wie vijftien is en gewend aan Total Annihilation, zal daar nauwelijks door geboeid worden.

En waarom toch steeds die concessie? De cd-rom zou integraal speels moeten zijn, niet een statische gebeurtenis waar je af en toe met een spelletje uit mag ontsnappen.

Nu is geld niet het eenvoudigste onderwerp om te visualeren. Televisiemakers hebben sinds jaar en dag de grootste moeite met economische onderwerpen. Ze vergen veel uitleg maar zijn kennelijk moeilijk aantrekkelijk in beeld te brengen. Het resultaat is doorgaans aan de saaie kant.

Zo houdt de toon van World of Money het midden tussen de vriendelijke en degelijke oubolligheid van de BBC World Service en de lichte absurditeit van Monty Python. Het wordt, na het doorklikken naar de World of Money website, moeilijk om niet aan John Cleese te denken als de Money of the Month wordt gepresenteerd. Zeker als het een zeldzame kwart penny betreft uit 1222, genaamd farthing. Waarna de gebruiker met een avondje World of Money achter de kiezen weinig anders kan dan het uiten van de verzuchting: and now for something completely different.

World of Money. Voor windows en mac. Uitg. British Museum Multimedia, prijs 75 gulden.