`Lasten jarenlang te laag'

Nieuwegein behoort tot de gemeenten waar de lasten het sterkst zijn gestegen. De groeikern is een normale gemeente geworden.

,,Het is jarenlang een soort sport geweest in Nieuwegein om bij de goedkoopste gemeenten van Nederland te horen, maar dat ging wel steeds ten koste van de reserves. Daar konden we niet mee doorgaan'', zegt wethouder van financiën H.F. Idema (VVD) uit Nieuwegein.

Vorig jaar besloot het nieuwe aangetreden paarse college van burgemeester en wethouders de lokale belastingen en heffingen in de Utrechtse gemeente (62.000 inwoners) fors te verhogen. Zo ging de reinigingsheffing voor een gemiddeld huishouden omhoog van 364,80 gulden in 1998 naar 436,20 dit jaar en wordt dit jaar voor het eerst rioolrecht berekend aan de burgers van 83,76 gulden per jaar.

De maatregelen leverden Nieuwegein deze week de twijfelachtige eer op om in de top drie te belanden van gemeenten waar de lokale lasten het hardst zijn gestegen. Uit een inventarisatie gemaakt door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) van de Rijksuniversiteit Groningen bleek dat in Nieuwegein de lokale woonlasten voor een meerpersoonshuishouden met 20,6 procent zijn gestegen. Alleen in het Overijsselse plaatsje Heino is de stijging nog forser.

Voorheen had Nieuwegein jaarlijks te maken met een tekort op de jaarrekening die dan later werd aangevuld uit de reserves. Ook voor 1999 moet er nog een bedrag van 9 miljoen gulden worden ingeteerd op de gemeentelijke spaarpot. ,,Je kan dus zeggen dat de lasten jarenlang te laag zijn geweest en dat we nu reëele belastingen doorvoeren. Als je van tevoren weet dat de bedragen die binnenkomen niet kostendekkend zijn heb je altijd een probleem. Daar zijn we dus van afgestapt. Iedereen roept dan schande, maar ze verwachten wel dat de voorzieningen gelijk blijven'', zegt Idema.

Volgens de wethouder speelt een grote rol dat Nieuwegein in de loop der jaren van een groeikern inmiddels een gewone gemeente is geworden. Idema: ,,Bijna alles is hier twintig jaar geleden met subsidies aangelegd. Maar als we nu iets nieuws willen neerzetten of willen renoveren, dan moeten we dat zelf bekostigen. En een ander probleem is dat alles in het hetzelfde tempo veroudert en dus ook op hetzelfde moment vervangen moet worden.''

Niet iedereen slikt de uitleg van de gemeente voor zoete koek in Nieuwegein. De Katholieke Bond van Ouderen heeft inmiddels een brief geschreven aan het gemeentebestuur. Volgens W. van de Kant, secretaris van de bond, is de verhoging ,,zorgelijk''. ,,We organiseren elk jaar voor ouderen een vakantie. Er heeft al een mevrouw gebeld dat ze het dit jaar niet meer kan betalen, omdat ze niet voor kwijtschelding in aanmerking komt. Dat is triest'', zegt Van de Kant.

Inwoners van de Utrechtse gemeente moeten dit jaar gemiddeld 966 gulden per jaar aan lokale lasten afdragen. Daarmee behoort Nieuwegein overigens nog steeds tot de goedkoopste gemeenten van Nederland. Wel duikelde Nieuwegein uit de top tien van goedkoopste plaatsen. De gemeente is nu nummer veertig op die ranglijst.

Maar wethouder Idema voorspelt dat Nieuwegein volgend jaar weer in de top drie van snelste stijgers staat. Dan wordt de onroerende-zaakbelasting (OZB) fors verhoogd. ,,We zijn een doodnormale gemeente aan het worden met een doodnormale begroting'', zegt de VVD-wethouder.