Colleges GS krijgen te veel vergoedingen

Gedeputeerden ontvangen een te hoge vaste onkostenvergoeding. Hun werkelijke uitgaven liggen met gemiddeld ruim tweeduizend gulden per jaar onder de vast vergoeding van 8.076 gulden.

De vergoedingen voor wethouders, raadsleden en statenleden zijn aan de krappe kant. Dat blijkt uit een rapport van onderzoeksinstituut SGBO van de Nederlandse Vereniging van Gemeenten (VNG) (in opdracht van de belastingdienst). Die wil weten of de 'algemene onkostenvergoeding' die lokale en provinciale bestuurders naast hun inkomen ontvangen in verhouding staat tot de werkelijk gemaakte kosten. De bevindingen over de twaalf commissarissen der koningin, met ieder een vaste vergoeding van 31.440 gulden per jaar, worden door SGBO geheim gehouden. Volgens de onderzoekers is door hun geringe aantal ,,het gevaar voor de aantasting van de privacy'' groot. In het rapport wordt geconcludeerd dat onder politieke ambtsdragers grote onduidelijkheid bestaat over welke kosten onder de algemene vergoeding vallen en welke kosten apart gedeclareerd dienen te worden. Die onduidelijkheid blijkt overigens een van de oorzaken van veel declaratieaffaires waarmee bestuurders in opspraak komen. Ze blijken kosten, die vergoed worden door de algemene onkostenregeling, nog eens apart te declareren.

Declaratieaffaires waren er sinds 1990 in Vlieland, Den Helder, Beek, Almere, Haarlemmermeer, Heerlen, Rijswijk, Rotterdam, Brunssum, Schiermonnikoog en Weerselo. Al begin jaren negentig kwamen Gedeputeerde Staten van Zeeland in het nieuws met onjuist declareren. De Vereniging tot Behartiging der Belangen van Burgemeesters pleitte vorig jaar voor heldere declaratieregels.

Van de tienduizend lokale en provinciale bestuurders zijn er vorig jaar 1.620 door SGBO benaderd om vrijwillig me te doen aan het declaratieonderzoek. Van hen was minder dan de helft (670) daartoe bereid. Volgens SGBO is de respons toch groot genoeg om representatief te zijn.

De 670 bestuurders hielden in oktober en november vorig jaar hun beroepskosten bij. Iedereen noteerde in een boekje de uitgaven voor telefoon, representatie, zakelijke giften, cursussen, fax, computer, ontvangsten en bureaukosten. Burgemeesters geven op gemiddeld per maand 672 gulden vaste onkosten te hebben, terwijl hun algemene onkostenvergoeding 660 gulden bedraagt. Fulltime wethouders geven 633 gulden uit en ontvangen 599 gulden. Hun parttime collega's zijn per maand 439 gulden kwijt en ontvangen 341 gulden. De onkosten van raadsleden liggen gemiddeld per maand op 293 gulden, terwijl daar een vergoeding van 204 gulden tegenover staat. Statenleden leggen het meest toe. Volgens hun eigen opgave zijn ze gemiddeld 470 gulden per maand kwijt. Ze krijgen 231 gulden. Gedeputeerden geven 496 gulden per maand uit en toucheren daarvoor een vergoeding van 673 gulden.

Problemen met aantal declaraties

Overzicht van onjuist declareren door gemeentelijke en provinciale ambtsdragers sinds 1990.

1990

Gedeputeerde Staten van Zeeland declareerden regelmatig dubbel voor reis- en verblijfskosten in de periode 1982-1984.

1991

GS van Zeeland blijken tussen 1982 en 1987 de belasting die ze moeten betalen wegens ontvangen onkostenvergoedingen ten laste van provincie te hebben gebracht, evenals de kosten van belastingadviseurs. Het gaat om 605.000 gulden. Vier gedeputeerden stappen op. Provinciale Staten vorderen het geld niet terug.

Ook GS van Noord-Brabant laten de provincie tussen 1984 en 1990 hun individuele navorderingen van de belastingdienst betalen. Het gaat in totaal om een bedrag van 225.000 gulden.

1992

Burgemeester T. Seinstra van de gemeente Goes wordt oneervol ontslagen wegens onjuist declaratiegedrag. Hij declareert in drie jaar tijd 3.900 gulden privé-reiskosten bij de gemeente.

1993

Burgemeester C. de Cloe van Almere treedt af na declaratieaffaire. Een accountant oordeelt dat hij ten onrechte duizenden guldens voor zijn dienstauto vergoed kreeg.

De gemeenteraad van Haarlemmermeer concludeert dat B en W ten onrechte onkostenvergoedingen hebben ontvangen. De hoogte is niet meer te achterhalen. Omdat het geen opzet zou zijn, hoeven ze niets terug te betalen.

1994

B en W van Weerselo declareren onkosten, hoewel ze al een vaste onkostenvergoedingen ontvangen. Het gaat om 40.000 gulden.

Burgemeester H. Riem van Brunssum wordt ontslagen, nadat de gemeenteraad het vertrouwen in hem heeft opgezegd. Hij verzweeg nevenfuncties en bijverdiensten.

1997

Ex-wethouder J. Brands van Schiermonnikoog wordt uit zijn partij gezet na fraude van 15.000 gulden. Ook burgemeester J. Boekhoven geeft toe reiskosten ,,enkele honderden guldens'' dubbel te hebben gedeclareerd. Hij vertrekt.

1998

Burgemeester P. Roscam Abbing van Rijswijk komt in opspraak wegens het declareren bij zijn gemeente van 7.000 gulden taxikosten ten behoeve van nevenfuncties.

De raad van de gemeente Heerlen vindt de controle op de declaraties van B en W onzorgvuldig.

Eigen onderzoek van de gemeente Den Helder meldt dat oud-burgemeester Gmelich Meijling niet gesjoemeld heeft met declaraties. Hij kwam in opspraak met hoge declaraties van verhuiskosten, taxikosten en kledingaanschaf.

Het Rotterdamse raadslid A.den Braber heeft in acht jaar 117.000 gulden aan vergoedingen voor fractiewerk door zijn echtgenote op een privé-rekening gestort.

Burgemeester A. van Goethem van Beek treedt vervroegd af na een declaratieaffaire. Een accountant bevestigt dat hij ten onrechte parkeer-, reis- en verblijfskosten declareerde.

1999

Een extern accountantsonderzoek wijst uit dat B en W van Den Helder zich schuldig gemaakt hebben aan exorbitant declareren. Tienduizenden guldens werden uitgegeven aan onder meer rookwaren, vliegreizen en voor uitgaven waarvoor al een vaste onkostenvergoedingen ontvangen werd. De drie wethouders treden af.

In april komen er berichten over het declaratiegedrag de Vlielandse burgemeester R. van der Mark. Volgens justitie rechtvaardigen ,,signalen uit de samenleving op het eiland'' een onderzoek naar rekeningen voor hotels, reizen en diners. Het onderzoek van de rijksrecherche heeft uitgewezen dat de burgemeester vrijuit gaat.