Bauhaus

Met belangstelling las ik het artikel van Bernard Hulsman over het `Bauhaus' in Dessau (CS 21-5). Van november 1940 tot maart 1941 heb ik als technisch tekenaar gewerkt bij Junkers Flugzeugbau, die daar toen een vestiging had waarin onder meer ongeveer twintig Nederlanders werkzaam waren. Hoe ik daar terechtkwam – en als eerste van de groep ontslag kreeg – is een verhaal dat hier niet van belang is. Omdat in genoemd artikel weinig gezegd werd over het gebruik van het gebouw, meld ik dat er in 1940/41 naast Junkers ook een school voor Gauführer der NSDAP in gevestigd was, volgens een opschrift op de gevel. Dat was in het deel dat op de foto in de krant zichtbaar is. Omdat je als buitenlander in het gebouw geen bewegingsvrijheid had en je niet mocht praten over wat er nog meer gebeurde, kan ik daar niets over zeggen. Junkers was gehuisvest in de inham rechts achter genoemde school. Ik bezit nog foto's uit die tijd. Over het ontstaan en de achtergrond van het Bauhaus werd niet gepraat, de naam niet genoemd. Algemeen was de mening dat het een `verrückte Bauweise' betrof. Als je naar het waarom vroeg volgde een zwijgen. Als je daarna zei dat Junkers – en wij, tekenaars – over onze faciliteiten: tekenzaal, kantine, etc. niet te klagen hadden, en dat zelfs de NSDAP gebruikmaakte van het gebouw, werd snel een ander onderwerp aangesneden.

Over ons onderdak, een `Werkheim', waren we trouwens ook niet ontevreden. Het werken zelf, het contact met chefs, collega's, de omgang met anderen – dat is weer een heel ander verhaal.