TALEN

In Indonesië worden honderden talen gesproken. Een overzicht:

Oorsprong

De diversiteit van Indonesië wordt weerspiegeld in het aantal talen dat in de archipel wordt gesproken: zo'n 700, op een bevolking van bijna 213 miljoen. De talen maken op hun beurt deel uit van een grotere talenfamilie, de Maleis-Polynesische talen, ook wel Austronesiche talen genaamd, die behalve een grote gemeenschappelijke woordenschat talrijke analoge grammaticale eigenschappen vertonen. Daarnaast wordt een aantal, niet tot deze familie behorende talen gesproken in Irian Barat, vooral in het binnenland en op de nabijgelegen eilanden. Er zijn slechts weinig geschreven historische bronnen; tot de bekendste behoren enkele Oudbalische oorkonden uit de tiende eeuw, en Oudmalische en Oudjavaanse inscripties uit de zevende eeuw.

Landstaal

Het merendeel van de Indonesische talen wordt slechts door een klein aantal mensen in stamverband gesproken, maar er zijn ook talen die op meerdere eilanden in zwang zijn. Daarnaast is er een nationale taal - Bahasa Indonesia genaamd - die aan het eind van de jaren twintig werd ingevoerd door de Indonesische nationalisten, als symbool van nationale eenheid en onafhankelijkheid. In die tijd werd de Bahasa Indonesia in 90 procent van de huishoudens in Jakarta gesproken. Tegenwoordig is het een taal van scholen, overheidsinstellingen en de media. Buiten deze sectoren wordt de nationale taal ook wel gesproken, maar het regionale taalgebruik blijft vaak overheersen. In vroeger tijden was het Maleis de lingua franca in grote delen van de archipel; deze taal wordt nu nog door naar schatting 10 miljoen Indonesiërs gesproken.

Talen per eilandengroep

Iedere eilandengroep kent - naast de landstaal - zijn eigen talen. Op Irian Jaya bijvoorbeeld, worden 256 talen gesproken, waarvan het West Dani, Ekari, Dani, Biak en Sentani het meest gebruikt worden. De Molukken kennen 128 talen, met als koploper het Maleis-Ambonees (gesproken door 200.000 inwoners van Ambon), gevolgd door het Kei (86.000 sprekers, woonachtig in Kepulauan Kai) en het Galela (79.000 sprekers uit Noord-Halmahera). In Lombok (Nusa Tenggara) is vooral het Sasak in zwang (2.100.000 sprekers), in Zuid-Sulawesi het Bugis (3.000.000 sprekers) en in Padang (Sumatra) het Minangkabau (6.500.000 sprekers). De meest gesproken streektaal in Indonesië is het Javaans, dat door 75.200.000 inwoners van Java gebruikt wordt