Schoolbesturen zetten zich schrap

Scholen moeten de rekening voor bijles betalen als ze tekort zijn geschoten, zo oordeelt de rechter. ,,De relatie tussen ouders en scholen juridiseert.''

Hij is net al gebeld door de sociale dienst, verzucht het hoofd Onderwijs T. Neervoort van stadsdeel Zuideramstel. Of hij een onderzoek naar dislexie bij een kind wil betalen. Voor een paar duizend gulden. En nu zou het stadsdeel ook voor bijlessen moeten opdraaien als één van zijn openbare scholen tekortschiet. Erg blij is hij niet met de rechterlijke uitspraak gisteren, die Amsterdam verplicht te betalen omdat een openbare school onder de maat presteerde. ,,De relatie tussen ouders en scholen juridiseert zo en scholen moeten al aan steeds meer regeltjes voldoen.''

Schoolbesturen en gemeenten – die openbare scholen besturen – kunnen zich sinds gisteren schrap zetten: als een schoolleiding lange tijd het onderwijs verwaarloost en kinderen opzadelt met een achterstand, kunnen zij declaraties of zelfs juridische stappen verwachten van ouders. Ouders die op eigen initiatief bijlessen voor hun kind organiseren, bijvoorbeeld, zouden die kunnen declareren. Wil een bestuur niet betalen, dan volgt een rechtszaak.

Het voorbeeld is gesteld door K. Schaapman, die 4.462 gulden had uitgegeven aan een intelligentietest en bijlessen voor haar 12-jarige zoon Tom. De openbare basisschool 14e Montessori, waar hij op zat, had een paar jaar lang de hiaten in de lessen en dus in de kennis van de kinderen ontkend. Tom kon op zijn tiende nog geen klok kijken en had op zijn twaalfde bepaalde basisschoolvakken nog niet gekregen. Volgens de schooldirecteur waren Tom en zijn klasgenoten geschikt voor de Mavo of het voorbereidend beroepsonderwijs; uit de intelligentietest bleek dat hij naar het Havo/VWO kon.

Er liggen nog twee claims van ouders over de 14e Montessorischool bij de verantwoordelijk wethouder R. Grondel (GroenLinks), die hij nu ,,opnieuw zal bekijken'', zo zei hij gisteren. De gemeente accepteert immers de uitspraak, omdat die ,,duidelijk is''. Een bestuur kan niet garanderen dat alle leerlingen een bepaald niveau halen maar wel dat de school haar best doet, zo oordeelt de rechter. Alleen als ouders aantonen dat een school dat laatste niet deed, zouden ook zij bijlessen of andere kosten kunnen declareren.

En toch plaatst dit schoolbesturen voor problemen, vindt Grondel. Ze hebben steeds vaker te maken met het lerarentekort waardoor ze zieke leraren niet kunnen vervangen. Als een klas zo steevast te weinig les krijgt, zouden ouders dat de school kunnen aanrekenen, vreest de wethouder.

De katholieke schoolbesturen verwachten geen hausse aan claims, zegt bestuurder J.M. Dubelaar. ,,We hebben wel claims gehad sinds de eerste uitspraak-Schaapman vorig jaar, maar het moet per geval worden aangetoond dus het zal niet zo'n vaart lopen.'' Bovendien vindt hij het goed dat scholen weten dat ouders hen op kwaliteit kunnen aanspreken.

De protestants-christelijke besturen verwachten veel van de onafhankelijke `klachtencommissies' die sinds vorig jaar wettelijk verplicht zijn. Ze dienen als voorportaal voor de rechtszaal. ,,Als klagen tegen de leraar, de directeur en vervolgens het bestuur een ouder niets oplevert, kan die een onaffhankelijke tussenpersoon inschakelen die ook de commissie adviseert. Zo voorkom je rechtszaken'', aldus G. Huis. Zij vreest wel enigszins voor `Amerikaanse toestanden'. ,,Ouders worden steeds mondiger dus kunnen ze op termijn klagen als hun kind uitglijdt op een gladde vloer.''