Gekloond schaap Dolly veroudert snel

Het gekloonde schaap Dolly is inmiddels drie jaar oud, maar haar DNA lijkt op dat van een negenjarig schaap. Dat melden de makers van Dolly vandaag in het wetenschappelijk tijdschrift Nature. Volgens de onderzoekers laat hun onderzoek zien dat klonen praktische beperkingen heeft.

De onderzoekers van het Schotse bedrijf PPL Therapeutics en het Roslin Institute in Roslin onderzochten de uiteinden van Dolly's chromosomen, de zogeheten telomeren. Deze uiteinden zijn normaalgesproken aan slijtage onderhevig, een proces dat telomeer-erosie heet. De uiteinden van alle chromosomen worden na elke celdeling iets korter. Na ongeveer 60 tot 70 delingen zijn de telomeren zo kort dat een cel niet meer wil delen. Men veronderstelt dat de telomeerverkorting een van de processen is die tot veroudering leidt. In geslachtscellen wordt het proces onderdrukt, anders zou de voortplanting snel stil komen te liggen.

De Schotten vergeleken de telomeren van Dolly en twee andere gekloonde schapen, met die van drie even oude normale schapen. Uit hun onderzoek blijkt dat de telomeren van de gekloonde schapen beduidend korter zijn dan die van hun niet-gekloonde leeftijdgenoten. Dolly's DNA was bij haar geboorte eigenlijk al zes jaar oud – het schaap werd immers gekloond uit een uiercel van een zesjarig ooi, een cel die al heel wat delingen achter de rug had en waarvan de telomeren al een stuk hadden verloren.

Uit dit onderzoek rijst de vraag of het mogelijk is om een kloon van een kloon te maken? Of zijn de telomeren dan al te ver ingekort? ,,Van muizen weten we dat je drie generaties kunt klonen zonder gevolgen'', aldus moleculair bioloog dr. Roderick Beijersbergen van het Nederlands Kanker Instituut in Amsterdam. ,,Maar we weten niet of het proces van telomeerverkorting bij muizen vergelijkbaar is met dat van schapen of mensen.''

Of de resultaten van dit onderzoek consequenties heeft voor het klonen van mensen kan Beijersbergen niet zeggen, maar hij weet dat de telomeren van de mens veel korter zijn dan die van de muis. ,,Dus spelen ze eerder een beperkende factor bij het klonen van mensen.''