Mooie plaatjes bij toneelversie van De Nachportier

Serveersters dragen Weens gebak aan en een strijkje speelt Weense walsen: het publiek waant zich te gast in een Weens hotel. Een chic hotel, met kroonluchters aan het hemelhoge plafond en statige trappen naar de kamers. Voor de theaterproductie De Nachtportier werd een leegstaande kerk in een arme Haagse migrantenbuurt omgebouwd tot een kwartier voor fortuinlijker reizigers en wie geen koffer bij zich heeft kan er alsnog een kopen bij de receptie.

Eerst weelde, beschaving en schoonheid en dan een gruwelijk verhaal: dat stelt regisseur Guusje Eijbers volgens het programmablaadje zich van deze avond voor. En dit is alvast waar: zij trekt haar gasten zo voortvarend het verhaal in dat ze vergeten te eten. Velen kennen The Nightporter als film en Eijbers schuwt de concurrentie met dat medium niet. Net als in de bioscoop zien we alles in grootbeeld en de scènes vloeien filmisch in elkaar over, er zijn heel veel flashbacks. Lichtbundels glijden van voor naar achter en van links naar rechts en zo glijden wij mee. Waar geen lichtbundels aan het werk zijn, hangt een dichte mist. Die geeft mensen en dingen een nostalgisch aanzien, als op een vergelende foto.

Intussen wil Eijbers dus een gruwelijk verhaal vertellen. Over een SS-officier en een aan hem uitgeleverd jong meisje. Over een concentratiekampbewoonstertje en haar beul. Die ook haar minnaar is. En haar na de oorlog herkent als zij aan de arm van haar man in Wenen Hotel zur Oper binnenwandelt. Daar is hij nachtportier, onder een valse naam. Max en Lucia zijn door het verleden aan elkaar gekit. Hun liefdesrelatie herleeft, maar Max' nazivrienden vertrouwen het zaakje niet en ruimen de twee uit de weg. In Liliana Cavani's filmscenario is Max een min of meer gecompliceerde figuur. Niet anders dan z'n collega's uit zijn SS-tijd gaat hij over lijken om zijn misdaden verborgen te houden. Aan de andere kant verlangt hij naar straf, naar verlossing. Goed en kwaad in hem liggen met elkaar overhoop en dat maakt hem interessant. Maar de nachtportier van acteur Thom Hoffman is nauwelijks interessant. Als een kameleon verandert hij van een barse vent in een tedere lover en zijn innerlijke strijd komt niet dwingend naar buiten.

Dan doet Saskia Temmink het beter. Haar Lucia is een subtiel mengsel van hysterie en kalmte, van vrouwelijke beheersing en beschamend kleine-meisjesgedrag. Maar ook Temmink kan niet op tegen het geweld van de regie. Die flashbacks bijvoorbeeld: moeten die echt worden uitgebeeld met behulp van een bataljon dansende figuranten? En de muziek: waarom levert zij geen dissonanten, waarom trekt zij het dubieuze slot niet in twijfel? De voorstelling eindigt suikerzoet, met een held en een heldin die moeten sterven en daaroverheen een dikke stroop van zwijmelende violen.

Mooie plaatjes in `t begin, mooie plaatjes aan `t eind en mooie plaatjes daartussen. Romantisch maar niet verontrustend.

Voorstelling: De Nachtportier, naar het filmscenario van Liliana Cavani, door Theater De Regentes. Regie: Guusje Eijbers; choreografie: Pauline Schenk-Levick; muziek: Ric Sims. Spel: Thom Hoffman, Saskia Temmink, Agaath Meulenbroek e.a. Gezien: 25/5 Julianakerk, hoek Schalk Burgerstraat-Kempstraat, Den Haag. Daar t/m 3/7; res 070-3646376.