Grootverbruikers kopen graag stroom op APX

De Amsterdam Power Exchange is een voorlopig hoogtepunt in de liberalisering van de Europese energiesector. Er kan nu worden gehandeld in megawatts.

Het is een select gezelschap, het clubje grootverbruikers onder de Nederlandse energieafnemers. Chemieconcerns als DSM, Akzo Nobel en Dow, en staalfabrikanten als Hoogovens nemen samen onder de verzamelnaam Grootverbruikers 37 procent van het totale Nederlands stroomverbruik voor hun rekening. Juist voor hen en voor de energieproducenten, -handelaren en -distributeurs werd de gisteren geopende Amsterdam Power Exchange (APX) opgericht. Grootverbruikers kunnen op deze handelsvloer terecht voor wat extra megawatts in tijden van drukte. Energieproducenten kunnen op hun beurt op de beurs overtollige energie kwijt. Vraag en aanbod bepalen vervolgens de prijs. Marktwerking in de tot voor kort door overheid en nuts-bedrijven gedomineerde energiesector.

Op de APX waren gisteren negen handelaren actief. Eenzelfde aantal wil ook graag meedoen, maar zijn de zware toelatingsprocedure nog niet doorgekomen. Op de APX worden tot nu toe alleen nog zogenaamde spots verhandeld, stroomcontracten met een maximale loopduur van 24 uur. Op de beurs worden de stroomprijzen per megawattuur voor elk uur van de volgende dag bepaald. ,,Op termijn willen we ook in andere contracten gaan handelen. Gas bijvoorbeeld, maar ook duurzame en groene stroom'', aldus APX-bestuursvoorzitter B. den Ouden.

In de eerste uren werd gisteren door de negen deelnemers volgens Den Ouden 100 tot 180 megawattuur per uur verhandeld, ongeveer twee procent van de totale uurafzet van alle Nederlandse stroomproducenten bij elkaar. ,,Dat is meer dan ik had durven hopen op de eerste dag. Voor het eerste jaar gingen we uit van een marktaandeel tussen één en drie procent, dus een omzet als die van vanmorgen is heel goed'', aldus de APX-voorzitter gistermiddag.

De handel verloopt via Internet en stroomvragers en -aanbieders kunnen op een elektronisch prikbord hun wensen kenbaar maken. De oprichting van de energie-handelsvloer is een gevolg van de liberalisering van de Europese stroommarkt drie maanden geleden. Hierdoor is concurrentie mogelijk tussen de diverse stroomproducenten in de Europese Unie.

De prijs van een megawattuur die gisteren aan het eind van de handelsdag bekend tot stand was gekomen, week nauwelijks af van de prijzen die stroomproducenten hanteren. Een megawattuur kost vandaag in piekuren 25,17 euro (55,47 gulden) en in daluren 14,86 euro (32,75 gulden).

De APX richt zich vooralsnog alleen op de Nederlandse, Duitse en Belgische markt. ,,Vanaf vijfhonderd kilometer krijg je met aanzienlijk verlies door transport te maken'', zegt Den Ouden. Daarom verwacht de APX-voorzitter ook geen concurrentie van de twee andere Europese stroombeurzen in Spanje en Scandinavië. ,,Die bedienen net als wij hun eigen achterland.''

Het gaat er grote stroomafnemers vooral om momenten van piekverbruik op te vangen. ,,Maar grote afnemers hebben ook wel eens minder stroom nodig dan ze contractueel verplicht zijn af te nemen. Bijvoorbeeld als door groot onderhoud een aantal installaties tijdelijk stil ligt. Die grote afnemers kunnen hun tijdelijke energieoverschot dan via de APX aanbieden aan andere stroomafnemers'', zegt Den Ouden.

Volgens een DSM-woordvoerder zal het Limburgse chemieconcern vanaf volgend jaar een gedeelte van haar stroombehoefte van de APX betrekken. DSM koopt tot nu toe 260 megawatt in. Meer dan de helft gaat via langlopende contracten met een looptijd van tien of vijftien jaar. Maar een aantal flexibele kortlopende contracten valt volgend jaar vrij.

,,Een aantal van die contracten zullen we niet opnieuw afsluiten'', aldus de DSM-woordvoerder. Hij verwacht dat DSM op termijn ongeveer tien tot dertig megawatt structureel van de APX zal betrekken. Ook staalproducent Hoogovens wil graag een gedeelte van zijn stroominkoop op de APX doen. ,,Nu handelen we nog niet op de APX, maar we onderhandelen op dit moment met de stroomproducenten waar we contracten mee hebben om dat wel mogelijk te maken'', aldus een woordvoerder.