Commissie zit KLM dwars bij koop Martinair

De KLM krijgt voorlopig niet de volledige eigendom van Martinair, waarin de maatschappij al een belang van 50 procent heeft. Gisteren heeft de KLM als een tactische zet de aanmelding bij de Europese Commissie ingetrokken om de overige 50 procent van de aandelen Martinair te verkrijgen. De maatschappij beraadt zich nu volgens woordvoerder Wellhuner op een nieuwe strategie om de aandelen toch in handen te krijgen.

De KLM hecht daar sterk aan om de synergie en flexibiliteit in de chartermarkt met Martinair te versterken en op kosten te besparen. ,,We werken al nauw samen met Martinair en voor ons is het vrije-tijdsvervoer natuurlijk wel een kernactiviteit'', aldus Wellhuner. ,,We hebben de melding in Brussel ingetrokken om een negatieve beslissing te voorkomen, want een afwijzing plaatst ons in een nadeliger positie. Deze beslissing biedt ons een platform om nieuwe mogelijkheden te onderzoeken die aan de bezwaren van Brussel tegemoetkomen.'' De KLM ziet mogelijkheden om in de herfst, als er een nieuwe Europese Commissie is samengesteld, met een nieuw voorstel te komen.

Transportbedrijf Nedlloyd bood enkele maanden geleden zijn 50 procents belang in Martinair ter verkoop aan omdat het de luchtvaart niet meer als kernactiveit beschouwt. De KLM was de meest voor de hand liggende koper, maar kon met commissaris Karel van Miert (Mededinging) geen overeenstemming bereiken over de voorwaarden. De combinatie KLM-Martinair zou een te grote machtspositie krijgen, vooral op de chartermarkt. Dan zouden er volgens Brussel te weinig ,,slots'' (landingsrechten) op Schiphol voor concurrenten overblijven. De KLM-groep heeft 50 à 60 procent van de vliegbewegingen op de luchthaven in handen.

Van Miert koestert zelfs ,,ernstige twijfels'' of de transactie wel verenigbaar is met de Europese concurrentieregels. Hij vroeg advies aan een speciaal comité van EU-lidstaten voor de luchtvaart waarin alle nationale mededingingsautoriteiten zijn vertegenwoordigd. Dat comité zag in het overnameplan ,,belangrijke hinderpalen'' voor de concurrentie.

KLM en Martinair hebben geprobeerd door een aanbod om minder te vliegen op bepaalde bestemmingen aan de bezwaren tegemoet te komen, maar dat is niet gelukt. ,,In het algemeen ging het er ons om de concurrentie ruim baan te geven. Wij werken niet concurrentieverstorend, we denken dat je niet alleen naar Schiphol moet kijken, maar naar de hele Europese markt'', aldus de KLM. De Europese Commissie keek voornamelijk naar de positie van beide bedrijven op Schiphol, waarbij niet zozeer de beschikbaarheid van slots op de luchthaven centraal stond, maar de geringe mogelijkheid dat die ook door concurrenten worden aangevraagd.

Volgens financieel directeur A. Verberk van Martinair denkt de Europese Commissie dat er door de overname op Schiphol een ,,machtsblok'' zou ontstaan, en dat KLM-Martinair de prijzen zouden gaan opdrijven. ,,Dat is absoluut niet aan de orde'', aldus Verberk. ,,Als we dat zouden doen zijn we ons marktaandeel binnen de kortste keren kwijt, want de internationale concurrentie is scherp en de drempels om op Schiphol marktaandeel te verwerven zijn zeer laag. Voor elke maatschappij zijn er slots beschikbaar. Ze kunnen afhandelingscontracten voor hun toestellen tegen gelijke voorwaarden verkrijgen. Met name in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk worden grote fusies en integraties in de luchtvaart goedgekeurd. Daar ontstaan machtige partijen met verbindingen met toeroperators in Nederland, die ons beconcurreren.''