Ontsnappen was voor zwak NAC niet meer mogelijk

Nadat het doek was gevallen bleef Earnest Stewart minutenlang roerloos op het veld zitten. De gebroeders Arveladze, elkaars tegenstanders bij NAC-Ajax (2-2), ruilden geëmotioneerd hun shirt. En routinier Peter Bosz boog het hoofd en zei later de degradatie als een grote smet op zijn loopbaan te beschouwen. De ontgoocheling was groot bij NAC toen vaststond dat de Bredase ploeg volgend seizoen in de eerste divisie speelt. Zelfs een overwinning tegen Ajax was achteraf niet genoeg geweest omdat de concurrentie won (RKC) of gelijkspeelde (Sparta).

Tegen beter weten in hoopte NAC, dat dit seizoen slechts vier keer won, de laatste dag op een ontsnapping. Het kwaad was al eerder dit seizoen geschied. In de bedroefde spelersgroep werd algemeen gesteld dat NAC het onheil over zichzelf afriep door in één seizoen met drie trainers te werken. Herbert Neumann stapte uit eigen beweging over naar Vitesse en zijn opvolger Ronald Spelbos werd wegens magere prestaties aan de dijk gezet. Kees Zwamborn had vervolgens te weinig tijd om op de ruïnes nog iets op te bouwen.

Bosz wilde zondag de verantwoordelijkheid niet bij het bestuur of de technische leiding leggen. ,,De enige schuldigen zijn de spelers zelf'', aldus de ex-Feyenoorder die via Japan (Jeff United) en het Duitse Hansa Rostock in Breda belandde en daar rustig dacht af te bouwen. De degradatie beschouwt hij nu als een schande. ,,Ik ben nog nooit gedegradeerd. Dit zal mij m'n hele leven blijven achtervolgen.''

Slechts in een enkel opzicht is Bosz bereid met de beschuldigende vinger naar de clubleiding te wijzen. ,,Op twee, drie posities kwamen we kwaliteit tekort. Terwijl er ook te veel spelers voor dezelfde plekken waren. Daarnaast zijn we in het laatste fase van het seizoen op een ander systeem overgestapt. We opereren nu met drie spitsen, onder Spelbos met twee. Er werd niet gespeeld volgens een vast concept. Dat gebeurde pas de laatste vijf weken. We hebben ons te laat gerealiseerd dat we weleens konden degraderen. We gaan gewoon terecht naar de eerste divisie.''

Voor Bosz en verschillende andere spelers van NAC gebeurt dat overigens niet daadwerkelijk. Zij vertrekken, al dan niet vrijwillig. Archil Arveladze is te koop voor zo'n vijf miljoen gulden. De huurlingen Van der Weert (AZ) en Shoekov (Vitesse) keren terug naar hun respectieve werkgevers. John Feskens, tot vorig seizoen `mister Willem II', heeft getekend bij Excelsior. En ook Bosz, die een overeenkomst had voor één seizoen, wil Breda verlaten. NAC zal hem niet tegenhouden, want de 35-jarige verdediger uit Apeldoorn bleek te veel aan snelheid te hebben ingeboet om als inschuivende libero nog mee te kunnen. Bosz: ,,Normaal gesproken was ik gestopt. Maar op deze manier wil ik mijn loopbaan niet afsluiten. Ik ga nog een keer naar het buitenland. Niet voor het geld, want dan had ik beter in Japan kunnen blijven. Nee, ik wil nog een seizoen lekker voetballen. Het afgelopen seizoen heb ik te weinig plezier gehad.''

Er zijn ook spelers bij NAC die het verblijf in de eerste divisie gelaten zullen accepteren. Zoals Jeffrey van As en de Amerikaanse international Earnest Stewart. Zij verlengden beiden hun contact bij NAC tot 2002 en 2003 voordat vaststond dat de club zou degraderen. Stewart: ,,Ik heb een keuze gemaakt en dit hoort erbij. Ik wilde graag bij NAC blijven voetballen. Alleen al vanwege het publiek. Toen we onderaan stonden, kwamen er nog elfduizend toeschouwers.'' Niettemin zegt hij enkele dagen nodig hebben om de klap te verwerken. ,,Na al die blessures, schorsingen en trainerswisselingen had ik er wel rekening meegehouden. De laatste vijf, zes weken kwam er wat meer lijn in ons spel. Toen pas werden bepaalde spelers als John Feskens op hun eigen positie gezet.''

Algemeen directeur Roelant Oltmans verwacht dat NAC in de eerste divisie ondanks de fraaie nieuwe behuizing een kwart terug moet met de begroting, van 16 naar 12 miljoen. Het gemiddeld aantal toeschouwers zal immers naar verwachting flink afnemen. De selectie wordt ingekrompen van 33 naar 20 spelers. Het beleid is erop gericht binnen een jaar weer terug te keren naar de eredivisie, maar Oltmans vindt dat enig realisme geen kwaad kan. ,,Zo eenvoudig is het niet. AZ was een van de weinige clubs die dat de afgelopen jaren lukte.''

Om een snelle terugkeer te bewerkstelligen heeft NAC onder anderen Regillio Simons aangetrokken van Fortuna, Dave de Jong van De Graafschap en Maurice Steyn van ADO Den Haag. Voorzitter John Peek stapt op omdat hij vindt dat zijn aanwezigheid niet meer past in de nieuwe structuur. Maar wat kan NAC gebeuren met een algemeen directeur (Roelant Oltmans) die alles heeft gewonnen op hockey-gebied, een nieuwe technisch directeur (Jan Rab) die trainers opleidde in Zeist en een hoofdtrainer (Kees Zwamborn) die in het verleden werkzaam was bij Spijkenisse, Kloetinge, SHO en FC Den Bosch?