JEFF HAMBURG

In de herfst van 1978 pakte de 22-jarige Jeff Hamburg zijn rugzak en zijn hoorn en trok als in een sprookje de wijde wereld in. Een academische loopbaan in Amerika zag hij niet zitten. Met goedkoopste Europese bestemming vloog hij allereerst naar Londen. Van daar uit begon hij een zwerftocht, die eindigde met het telefoonnummer van Louis Andriessen dat hij van een collega kreeg in Berlijn. Zo is het allemaal begonnen, en in Amsterdam woont hij nog steeds.

De korte Symphonie in Es is op een Donemus-cd het vroegste werk en getuigt vooral van zijn liefde voor Strawinsky tot in de titel toe en het Concertino voor altsaxofoon laat Andriessen-invloed toe.

Maar dan begint geleidelijk aan de harmonie een steeds belangrijker rol te spelen en ontdekt hij zijn `roots': Hamburgs grootouders waren joden, die uit de Oekraïne emigreerden naar de Verenigde Staten. Conceptueel en kabbalistisch streng zijn nog enkele werken, maar dan wordt zijn taal toegankelijker in een inspiratie op Hebreeuwse, Aramese, Jiddische en ladinoteksten, op synagogale gezangen en Oost-Europese klezmermuziek als meest speelse component.

Hamburg componeert in een voortdurende dialoog tussen melancholie en uitgelatenheid, tussen sierlijk en speels. Zey voor sopraan en orkest is misschien het meest typerend in dit opzicht, maar ook in Schuylkill voor strijkorkest, naar mijn gevoel een van zijn gaafste werken, verraden de overmatige secundes een oosterse traditie.

De cd is een onderdeel van een Donemus-jubileumserie die diverse Nederlandse orkesten belicht, zoals het Nederlands Ballet Orkest met muziek van Joep Franssens, het Radio Kamerorkest met Theo Verbey, en het Nederlands Kamerorkest met Hans Kox. Voor Hamburg zette het Noordhollands Philharmonisch Orkest zich op voorbeeldige wijze in.

Op een andere cd staat kamermuziek van Hamburg: Drieluik van een arts op gedichten van Jan Engelman, Judith Herzberg en Hans Lodeizen, respectievelijk op te vatten als symbool voor de geboorte, de liefde en het verdriet. Het is een trio voor fluit (Eleonore Pamijer), piano (Frans van Ruth) en stem (Johan de Boer, te weten de arts uit de titel die de gedichten heeft uitgezocht). Het bijzondere van deze overwegend lyrische muziek, met de tekst van het Hooglied in het centrum, is dat er op de cd twee versies worden geboden: één met en één zonder stem, als een soort music minus one-produktie.

Jeff Hamburg: Zey, Schuylkill, Symphonie in ES, Concertino. Noordhollands Philharmonisch Orkest o.l.v. David Porcelijn. Composers Voice 67.

Jeff Hamburg: Drieluik. Eleonore Pahmijer (fluit), Frans van Reth (piano) en Johan de Boer (stem). Stemra JHDB 1999.