`De dokter vertelt je niet alles'

Onkritische patiënten doen zichzelf tekort. Lynne McTaggart propageert kennis van de medische vakliteratuur.

Patiënten zijn te braaf, vindt Lynne McTaggart. Ze onderwerpen zich aan behandelingen en medicijnen waarvan het nut misschien wel nooit is bewezen. Die wellicht zelfs schadelijk zijn voor hun gezondheid. De arts houdt daarover zijn mond, de patiënt stelt geen vragen.

McTaggart, een Amerikaanse schrijfster-journalist die sinds de jaren tachtig in Engeland woont, werd in 1985 ziek. Ze kreeg last van allergieën, eczeem, slapeloosheid, depressiviteit. Artsen konden niets vinden en allerlei New Age-therapieën leverden ook niets op.

Uiteindelijk vond ze zelf in de vakliteratuur een net ontdekte ziekte die paste bij haar symptomen en een in allergieën gespecialiseerde huisarts die haar hielp. Ze genas met behulp van medicijnen en een dieet.

Samen met haar man heeft ze nu een uitgeverij die drie tijdschriften uitgeeft, waaronder de nieuwsbrief What doctors don't tell you met informatie uit de vakliteratuur in lekentaal. Het gelijknamige boek is vorige week in Nederland verschenen (Wat artsen je niet vertellen), evenals het nulnummer van de Nederlandse nieuwsbrief.

Wat wilt u bereiken?

,,Ik wil patiënten bewapenen. Je hoeft bij de dokter niet als een kind zomaar alles te ondergaan. Als je een auto koopt, doe je dat ook niet. Een dokter is een gelijkwaardige partner, iemand die je inhuurt om je te helpen. Lees. Zorg dat je goed geïnformeerd bent. Stel vragen. `Ik slik deze medicijnen al. Geeft dat problemen als ik dit nieuwe middel erbij neem?' Ga eventueel zelf op zoek naar alternatieven.''

Willen patiënten dat wel? Gaan ze niet naar de dokter voor de pil die hen zo snel mogelijk beter maakt?

,,Je hebt natuurlijk de moeders die met hun verkouden kind bij de dokter komen en zeggen: Ik eis een medicijn. Dan heeft de dokter de verantwoordelijkheid om te zeggen: Dat heeft geen zin, daar wordt een kind niet beter van.''

Artsen komen er in uw boek niet goed af. Ze lijden aan zelfoverschatting en zijn slecht geïnformeerd.

,,Artsen zijn geen slechte mensen, maar hun `gereedschap' is niet goed. Eigenlijk hebben ze maar twee instrumenten: medicijnen en operaties. Veruit de meeste medicijnen genezen niet – ze onderdrukken symptomen. Opereren gebeurt vaak terwijl afwachten beter is. De meeste huisartsen weten niets over allergieën en weinig over voeding. Maar het is aan het veranderen. Toen mijn boek in Engeland uitkwam, klaagden dokters dat ik de vertrouwensrelatie tussen arts en patiënt verwoestte. Nu zijn ze het vaak met me eens. Ze staan steeds meer open voor nieuwe informatie.''

U stelt in uw boek medicijnen en behandelingen aan de kaak, maar ook een aantal preventieve maatregelen, zoals vaccinatie tegen kinderziekten en bevolkingsonderzoek tegen borstkanker. Wat is daarop tegen?

,,Het is nooit op grote schaal en voor de lange termijn onderzocht wat de effecten van vaccinatie zijn. Verschillende kleine onderzoeken suggereren dat vaccineren een licht nadelig effect zou kunnen hebben op het immuunsysteem. Sommige onderzoeken leggen een verband met astma, hyperactiviteit, autisme. Die verbanden zouden veel beter moeten worden bekeken.

Het is ook nooit aangetoond dat de groep vrouwen van wie preventief een borstfoto wordt gemaakt betere overlevingskansen heeft dan de groep die zichzelf op knobbeltjes controleert. Gezonde mensen worden mogelijk onnodig gescreend.''

Bent u nu een nieuwe autoriteit, die in de plaats komt van de arts?

,,Nee. Ik schrijf nooit: Luister niet naar hen, luister naar mij. Wel ben ik waarschijnlijk beter geïnformeerd dan de meeste artsen. Ik doe waar de meeste artsen geen tijd voor hebben, omdat ze krankzinnig hard moeten werken. Maar ik ben geen expert. Ik geef geen adviezen.''

U schrijft bijvoorbeeld wel dat een alternatief voor vaccinatie is om kinderen zo lang mogelijk aan de borst te houden, natuurlijk voedsel te geven en niet te vroeg naar de crèche te sturen.

,,Voorzover ik adviezen geef zijn ze gebaseerd op de literatuur. En – ze bladert in haar boek – ik schrijf: door een kind zo lang mogelijk aan de borst te houden, natuurvoeding te geven en niet te vroeg naar de crèche te sturen kunt u het mogelijk tegen veel kinderziekten beschermen. Ik schrijf nooit dat mensen hun kind niet moeten laten inenten. Mijn boek bevat negenhonderd literatuurverwijzingen. Wat ik beweer kunnen mensen daar nazoeken.''

En als er nu een boek verschijnt met negenhonderd literatuurverwijzingen naar onderzoeken die het tegengestelde aantonen?

,,Prima. Dan kunnen mensen kiezen: Wat is het meest overtuigend. Het enige alternatief is blind gehoorzamen aan een arts die misschien niet op de hoogte is van de feiten.''