Zwaard

Aan de linkerkant van de zaal, vorige week in Breda, is een rij van tien tafels waar de grote wedstrijd wordt gespeeld, de finale van het clubkampioenschap van Nederland. Panfox uit Breda tegen het Hilversums Schaakgenootschap. Die club heeft geen sponsornaam, omdat de sponsor geen bedrijf is maar een persoon, de zakenman in ruste Joop van Oosterom.

Hilversum is sterk, maar Panfox is geweldig. Ze hebben Timman en Van Wely, ze hebben de tweevoudige kampioen van Nederland Sokolov en uit verre landen zijn vreemde en vervaarlijke godenzonen gekomen, elk met vijf hoofden en twintig armen, Adams en Hodgson uit Engeland, Lautier uit Frankrijk, Gurevich uit België, Vaganian uit Armenië.

Hilversum heeft ook buitenlandse versterking. De Spaanse Joegoslaaf Ljubojevic, de Australiër Rogers, de Nederlandse Chinese Xie Jun en de Israëlische Hongaarse Sofia Polgar. Haar man Kosashvili is in Israel arts in het leger en heeft geen verlof gekregen, anders zou hij ook meedoen. Hilversum is gedoemd om ieder jaar tweede te worden in het clubkampioenschap van Nederland.

Aan de rechterkant van de zaal wordt de wedstrijd gespeeld die de naam `troostfinale' heeft gekregen. Magnus/BSG (Bussums Schaakgenootschap) speelt tegen Esgoo uit Enschede om de derde plaats. Ook die clubs hebben buitenlanders, al zijn ze wat minder beroemd dan die van de twee topclubs. Ik speel voor Bussum.

Al zou aan de andere kant van de zaal het wereldkampioenschap gespeeld worden, je eigen partij is het enige wat er toe doet. In de eerste ronde tegen Hilversum heb ik verloren. Hoe kwam dat zo? Ach, vroeg op, vermoeiende reis. Misschien had het er ook mee te maken dat mijn tegenstander Ian Rogers sterker is dan ik.

Maar nu gaat het goed. Een mooi rechtlijnig partijtje, al zeg ik het zelf. Ik heb een mataanval die in een paar zetten de beslissing zal brengen. Maar hee, wat is dat, nog maar twee minuten bedenktijd voor twee zetten? Helemaal niet op gelet. De goede zetten liggen voor de hand, maar klopt het wel? Is het voor alle zekerheid niet beter om naar een gewonnen eindspel af te wikkelen?

Tijdcontrole gehaald. Nu zie ik dat het eindspel helemaal niet gewonnen is, het is totaal remise. Ik kan me er mee verzoenen dat ik de winst heb weggegooid en remise aanbieden, of nog een paar zetten doen. Ik doe een zet waarmee ik een stuk weggeef en ik kan opgeven.

Wat verschrikkelijk! Aan het eind verliest mijn club de wedstrijd met 5,5-4,5. Mijn schuld, alleen mijn schuld! En het ellendige is dat het gebeurt in het informatietijdperk. Vroeger zou je je notatiebiljet snel weggrissen, als een verraderlijke journalist zou vragen of hij het even mocht lenen zou je zeggen dat je het al opgegeten had, en thuis zou je het diep wegbergen. Nu weet je dat je knoeipartij uiterlijk de volgende ochtend op het Internet is en binnen een paar dagen in de databanken die alle serieuze schakers bijhouden.

Panfox is natuurlijk weer kampioen van Nederland geworden. De club is ook kampioen van Europa en omdat daar de sterkste clubs zijn, is Panfox in zekere zin wereldkampioen. Voorzitter Henk Verstappen krijgt de prijs uitgereikt. Een samoeraizwaard. ,,Dat hadden ze beter aan jou kunnen geven'', zegt iemand tegen me.

Verstappen is er zeker niet aan toe om zich in zijn pasverworven zwaard te storten, hij is in een uitstekend humeur. Hij heeft gehoord dat Hilversum voor het volgend seizoen Judit Polgar en Matthew Sadler heeft aangekocht en hij zegt: ,,Mooi zo. Dat is goed voor de spanning in de competitie. We blijven ook dan natuurlijk de beste, maar nu gaat het eigenlijk te makkelijk.''

Wit Ljubojevic (HSG)-zwart Bosch (Magnus/BSG)

1. d2-d4 d7-d5 2. Pg1-f3 e7-e6 3. c2-c4 c7-c5 4. c4xd5 e6xd5 5. g2-g3 Pb8-c6 6. Lf1-g2 Pg8-f6 7. 0-0 Lf8-e7 8. Pb1-c3 0-0 9. Lc1-g5 c5xd4 10. Pf3xd4 h7-h6 11. Lg5-e3 Tf8-e8 12. Dd1-a4 Lc8-d7 13. Ta1-d1 Pc6-b4 14. Da4-b3 a7-a5 15. a2-a4 Ta8-c8 Een bekende stelling waarin wit wordt geacht iets beter te staan. 16. Td1-c1 Hier zal hij later spijt van krijgen. De toren stond goed genoeg. 16...Le7-c5 17. h2-h3 Dd8-b6 18. Tf1-d1 Deze logische consequentie van zijn zestiende zet is de beslissende fout. Hij had nederig 18. Tcd1 moeten doen.

18...Te8xe3 Dat Ljubojevic dit standaardoffer niet zag aankomen, wijst er op dat zijn gedachten bij andere dingen waren, misschien bij de recente dood van zijn vader in een ziekenhuis in Belgrado dat door de bombardementen ontregeld was. 19. f2xe3 Db6-d6 Met de toren nog op f1 zou wit 20. Tf3 hebben, maar nu heeft hij geen verdediging. Na 20. g4 Dg3 beslist de zwarte aanval. 20. Td1-f1 Dd6xg3 21. Tf1-f3 Dg3-e5 22. Db3-d1 Pf6-h7 23. Dd1-d2 Ph7-g5 24. Tc1-d1 Tc8-e8 25. Kg1-f2 Pg5xf3 26. e2xf3 Nu hij zijn kwaliteit terug heeft is de winst makkelijk voor zwart. 26...De5-h5 27. Td1-h1 Dh5-h4+ 28. Kf2-f1 Lc5xd4 29. Dd2xd4 Dh4xd4 30. e3xd4 Pb4-d3 31. Kf1-g1 Pd3xb2 32. Kg1-f2 Ld7-c6 33. f3-f4 Pb2-d3+ 34. Kf2-f3 Pd3-e1+ 35. Kf3-f2 Pe1xg2 36. Kf2xg2 Te8-e3 37. Th1-c1 Te3-d3 38. Pc3-b5 Lc6xb5 39. a4xb5 Td3xd4 40. Tc1-c7 Td4xf4 41. Tc7xb7 Tf4-b4 Wit gaf op

Wit Sokolov (Panfox)-zwart Xie Jun (HSG)

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 Lf8-g7 4. e2-e4 d7-d6 5. f2-f4 0-0 6. Pg1-f3 c7-c5 7. d4xc5 Dd8-a5 8. Lf1-d3 Da5xc5 Zwart zou graag 8...Pfd7 doen om met het paard op c5 te slaan, maar dan komt het fraaie door Ljubojevic geïntroduceerde torenoffer 9. cxd6 Lxc3+ 10. bxc3 Dxc3+ 11. Dd2 9. Dd1-e2 Lc8-g4 10. Lc1-e3 Dc5-a5 11. 0-0 Pb8-c6 12. Ta1-c1 Pf6-d7 13. De2-f2 Lg4xf3 14. g2xf3 Geen verzwakking, wit zal later de open g-lijn goed kunnen gebruiken. 14...Pd7-c5 15. Ld3-b1 Pc5-a4 16. Pc3xa4 Da5xa4 17. Tf1-d1 b7-b6 Verhindert c4-c5, maar ontneemt de zwarte dame de verdedigingsterugtocht a5-c7. Het witte aanvalsplan in het vervolg is simpel, maar het is heel moeilijk aan te geven wat zwart er tegen moet doen. 18. Kg1-h1 Ta8-c8 19. h2-h4 Tc8-c7 20. h4-h5 Pc6-b4 21. h5xg6 f7xg6 22. b2-b3 Da4-a5 23. Td1-g1 Kg8-h8 Na 23...Dh5+ 24. Kg2 dreigt wit 25. e5 gevolgd door 26. Th1. 24. Tg1-g5 Da5-a3 25. Df2-h2 e7-e5 26. Tc1-g1 Pb4-c6 27. Tg5xg6 e5xf4 28. Le3-c1 Da3-c5

29. e4-e5 Nu doet ook Lb1 aan de aanval mee. 29...Pc6xe5 30. Tg6-e6 Lg7-f6 31. Dh2-h6 Zwart gaf op.