Tbb

Scholen kennen een taakbelastingsbeleid. Het correctieprogramma van mijn computer slaat alarm en zet meteen een vette rode streep onder dat woord. Dat siert mijn computer, vind ik. Taakbelastingsbeleid is niet alleen een afschuwelijk woord, het staat ook voor iets verschrikkelijks. Vandaar dat ik het in het vervolg zal afkorten tot het veel onschuldiger ogende tbb.

Leraren geven niet alleen les. Ze hebben ook nog andere taken, zoals overleg, activiteiten organiseren en begeleiden, en daarnaast nog allerlei min of meer domme klusjes. De ene leraar doet meer dan de andere. Dat geldt voor iedere organisatie, maar in het onderwijs is dit eerder zichtbaar dan elders. Op een school geeft iedere leraar in een volledige betrekking bijvoorbeeld 28 lesuren per week. De leraar die veel tijd nodig heeft voor voorbereiding, nakijken, leerlingen apart iets uitleggen, e.d. heeft daar misschien zijn handen aan vol, terwijl de ander daarnaast nog tijd over heeft. De een werkt nu eenmaal efficiënter dan de ander, of is minder consciëntieus. Ook het vak speelt een rol: leraren Nederlands hebben in het algemeen meer te corrigeren dan hun collega's Engels, maar dat zijn allemaal gemiddelden. Op individueel niveau blijkt dit lang niet altijd het geval. De meeste scholen hebben daarom voor ieder lesuur, ongeacht het vak, een bepaalde hoeveelheid tijd toegekend ten behoeve van voor- en nazorg. Daarnaast worden leraren dan nog een aantal uren ingeroosterd voor de eerder genoemde bijkomende activiteiten en zo komt de full time leraar aan een totaal van 1659 werkuren per jaar.

Veel van de conflicten in scholen gaan over zaken die samenhangen met het tbb. Afwisselend doen leraren en directies mij verbaasd staan over hun gekruidenier. Een voorbeeld. Veel scholen hebben de duur van de lesuren teruggebracht van 50 naar 45 minuten. Het aantal lesuren is gelijk gebleven aan vroeger. De leraar die 28 lesuren geeft, staat hierdoor 28 x 5 = 140 minuten per week minder voor de klas, en wordt geacht die 140 minuten bij voorbeeld te besteden aan huiswerkbegeleiding. Nu weet ik van een school die bedacht heeft dat een les die 5 minuten korter duurt, ook naar verhouding minder voorbereidingstijd vergt. Dit standpunt is nogal zonderling, omdat leraren geacht worden in 45 minuten hetzelfde te doen als vroeger in 50 minuten. Eerder zou te verdedigen zijn dat je daardoor juist meer tijd moet besteden aan voorbereiding. Kortom: hoe bedenk je iets zo onzinnigs?

Als ik leraren vraag of ze blij zijn met de invoering van tbb, is hun reactie dat ze het toch wel prettig vinden dat die paar leraren die er vroeger de kantjes af liepen, nu eindelijk worden aangepakt. Dit tekent het niveau van het personeelsmanagement in de school: een beetje directeur heeft natuurlijk geen tbb nodig om een leraar die voor iedereen zichtbaar onder de maat presteert, tot de orde te roepen. Vanwege die uitzonderlijke gevallen gaat het hele onderwijs gebukt onder de rekenarij van het tbb.

Een sector waar zo wordt gemillimeterd over de vraag hoeveel iedereen nou wel precies doet, kan per definitie geen aantrekkelijke werkomgeving zijn. Waar het prettig werken is, maken een paar uur meer per week niet uit en wordt ook geaccepteerd dat iemand eens een tijdje wat minder doet dan een ander. Die zal daar dan wel zijn redenen voor hebben, en als het structureel is, wordt daar iets aan gedaan.

Het onderwijs staat onder jongeren niet goed aangeschreven als sector om er te gaan werken. Wie ook maar een beetje groots en meeslepend denkt te gaan leven, maakt dat hij wegkomt zodra de voorzitter van de sollicitatiecommissie de ins en outs gaat uitleggen van het op zijn school gehanteerde

TAAKBELASTINGSBELEID.