Oorlog

,,Na de intocht in Praag, in het voorjaar van 1939, wist mijn vader dat hij gefaald had'', vertelde de zoon van de Duitse onderhandelaar Ernst von Weizsäcker, Richard. ,,Er waren daarna nog onderhandelingen over Polen, maar hij stookte de bevriende buitenlandse diplomaten op: nu moeten jullie hem stuiten! Hitler was werkelijk verrast toen men hem uiteindelijk om Polen de oorlog verklaarde.''

Richard von Weizsäcker vertelde hoe de Wehrmacht in die jaren fungeerde als een vreemd soort geestelijk eiland. ,,Het was een van de weinige plekken die nog niet was aangetast door de nazi's. Mijn broer Heinrich wilde eigenlijk middeleeuwse geschiedenis studeren, maar toen hij merkte dat die studie door-en-door genazificeerd was, werd hij maar officier. En zo waren er meer.''

,,Even voordat het begon werd ik opeens naar mijn eenheid geroepen. De sfeer had niets van de uitbundigheid van 1914. Alles ging heel geheimzinnig. Letterlijk `bei Nacht und Nebel' werden we bij de Poolse grens afgezet en op de vroege ochtend van de eerste september 1939 werden we er overheen gejaagd. Als jonge soldaat wist ik nauwelijks waarom het ging. Ik had in de kranten gelezen over minderheidsproblemen, dat was alles. Ik herinner me dat er een bedrukte stemming hing die pas op de avond van de tweede dag verdween. Toen raakten we voor het eerst in gevecht met Poolse soldaten. Het was in een bos bij een spoordijk. Het kwam gelijk tot schieten, en al heel snel viel mijn broer Heinrich, een paar honderd meter bij mij vandaan. Ik heb de hele nacht bij zijn lichaam gewaakt, bij mijn geliefde broer.''