Noren dagen SEP voor de rechtbank

Zeven Noorse energiebedrijven – verenigd in de Troll Group – proberen via de rechter de ontmanteling van de verenigde Nederlandse electriciteitsproducenten te voorkomen. Zij vrezen dat die door een faillissement van hun ongunstige Noorse contracten proberen af te komen.

Onder Nederlandse producenten wordt inderdaad overwogen hun gezamenlijke organisatie, de SEP in Arnhem failliet te laten gaan om op die manier van de contracten met ondermeer de Noorse gasleveranciers verlost te zijn. De SEP geeft desgevraagd toe dat die mogelijkheid juridisch is onderzocht.

Die mogelijkheid bestaat omdat de producenten momenteel werken aan een juridische reorganisatie van hun gezamenlijke belangen. Onder de naam TenneT wordt het nationale hoogspanningsnet afgesplitst dat een essentiële rol gaat spelen in de nieuwe geliberaliseerde markt.

Ook alle andere transportcontracten - volgens de SEP 20.000 in getal - worden overgeheveld. In de SEP blijven alle productiecontracten achter, waaronder een aantal onvoordelige importcontracten. Deze niet marktconforme contracten, in het jargon `bakstenen' genoemd, vormen al jarenlang onderwerp van felle discussie tussen de producenten onderling en met het ministerie van Economische Zaken.

Nu de sector wordt geliberaliseerd en geprivatiseerd, moet worden bepaald wie voor die ongunstige contracten moet opdraaien. Tot op heden is men daar niet uitgekomen. Bij een failissement van de SEP zouden de electricteitsproducenten op een vrij `pijnloze' manier van de `bakstenen' worden verlost.

Het miljardencontract met de Noorse gasleveranciers, waaronder Statoil maar ook een Noorse dochteronderneming van Shell, dateert uit 1989.

Afgesproken werd destijds de prijs van het gas af te laten hangen van de steenkoolprijs, in plaats van de gebruikelijke olieprijs. Dat is voor de Nederlandse afnemers volledig verkeerd uitgepakt, doordat olie de laatste jaren goedkoper is en steenkool juist duurder. In het contract dat loopt tot 2016 ontbreekt een heronderhandelingsclausule.

De Noorse energiebedrijven proberen nu bij de rechtbank in Arnhem te voorkomen dat de SEP de juridische splitsing uitvoert. De achterblijvende waarden vertegenwoordigen ,,onvoldoende zekerheid dat de SEP aan zijn langlopende verplichtingen zal kunnen blijven voldoen'', aldus de groep in een schriftelijke verklaring. De SEP geeft toe dat die vrees wegens het onderzoek naar mogelijk failliseement niet helemaal ongegrond is.

,,Aan de andere kant bestaat er politiek draagvlak dit probleem op te lossen'', aldus een woordvoerder van de SEP.

In antwoorden op vragen van de Eerste Kamer-fractie van het CDA antwoordde minister Jorritsma (Economische Zaken) onlangs dat een ,,scenario van faillissementen juridisch noch beleidsinhoudelijk een reële optie'' is.

Een ingewijde bij de Troll Groep zegt dat het bedrijf met de rechtszaak wil voorkomen dat de Nederlandse partijen de SEP failliet laten gaan, of dat ze een dreigend faillissement mogelijk kunnen gebruiken om heronderhandeling van het contract af te dwingen.

In principe zijn de Noren daar niet toe bereid. De politieke garantie vindt Troll onvoldoende, zeker nu de politieke situatie in Nederland onzeker is geworden.