Clark wil snelle inzet grondtroepen

Generaal Wesley Clark, de bevelhebber van de NAVO, heeft er in Washington voor gepleit om snel te beginnen met de legering van 45.000 tot 50.000 troepen aan de grenzen van Kosovo.

Daarmee zou de Joegoslavische president Milosevic onder druk gezet kunnen worden om in te stemmen met de voorwaarden van de NAVO. Clark deed donderdag in Washington verslag van het verloop van de luchtoorlog en waarschuwde volgens Amerikaanse kranten dat de tijd waarin het mogelijk is om een grondoffensief voor te bereiden, snel verstrijkt. Grondtroepen zouden Kosovo voor 1 augustus moeten binnenvallen om hun taak voor de winter te kunnen volbrengen.

Tussen de NAVO-lidstaten bestaat onenigheid over de vraag of grondtroepen moeten worden ingezet als de luchtaanvallen hun doel niet bereiken. De Britse regering vindt dat er grondtroepen naar Albanië en Macedonië gestuurd moeten worden om de druk op Milosevic op te voeren. De Duitse bondskanselier Schröder heeft zich daar met grote stelligheid tegen uitgesproken. En president Clinton zei begin deze week – voor het eerst – dat hij geen enkele optie uitsluit.

Clark, die van zijn hoofdkwartier bij Brussel voor één dag naar Washington was gekomen, betoogde dat, als grondtroepen eind juli ter plaatse moeten zijn, de voorbereidingen snel dienen te beginnen. ,,Voorkom dat de beslissing zichzelf neemt'', zou Clark hebben gezegd.

Amerikaanse en Britse regeringsfunctionarissen spreken tegen dat er binnen het bondgenootschap onenigheid bestaat over de strategie. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Joschka Fisher stelde gisteren evenwel dat het tijd wordt dat de NAVO zijn strategie herziet. De Italiaanse premier D'Alema bepleit een pauze in de bombardementen. Premier Kok leek zich daar gisteren voorzichtig bij aan te sluiten. Nederland, zo zei Kok, zal zich actief inzetten voor zo'n pauze als dat een bijdrage levert aan een politieke oplossing.

Volgens Servische bronnen hebben NAVO-toestellen gisteren een gevangenis in het plaatsje Istok in Kosovo bestookt. Daarbij zouden 19 mannen zijn omgekomen en enkele gevangenen zijn ontsnapt. De NAVO richtte de aanval vooral op oliedepôts bij Belgrado en de stad Sombor. Bij aanvallen op een depôt bij de sjieke wijk Dedinje in Belgrado, waar Miloševic en de Servische elite woont, liepen donderdagnacht de residenties van de Zwitserse, Spaanse, Indiase, Noorweegse en Hongaarse ambassadeurs schade op. Vanmorgen vroeg volgden nieuwe luchtaanvallen op doelen in Servië, waaronder elektriciteitscentrales. Volgens Servische bronnen kwam een aantal steden, waaronder een groot deel van de hoofdstad Belgrado, zonder stroom te zitten.

Binnen Joegoslavië waren er gisteren nieuwe tekenen van onvrede. In Cetinje, de oude hoofdstad van Montengro, protesteerden vijfduizend Montenegrijnen tegen de legertroepen die daar onlangs gelegerd zijn. Het leger heeft blokkades opgericht en zou kanonnen op Cetinje hebben gericht.

Montenegro, dat deel uitmaakt van Joegoslavië, kent van oudsher twee stromingen: de één legt de nadruk op de Montenegrijnse eigenheid, de tweede op de band met Servië.