Milieu mag burger niet al te veel kosten

Hoewel Nederlanders een vrij hoog milieubesef hebben, gedragen ze zich niet altijd milieuvriendelijk. Ze zijn vooral milieubewust wanneer het hun nauwelijks extra moeite kost, of als ze voor een geringe meerprijs een gelijkwaardig of zelfs kwalitatief beter en gezonder product krijgen. Dit blijkt uit het vandaag verschenen rapport `Verspilde energie?' van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Milieubesef bij Nederlanders speelt vooral een rol als het gaat om het weigeren van plastic tasjes en aanschaffen van milieuvriendelijke artikelen (ongebleekt wc-papier, eco-aardappelen en scharrelvlees). Mensen blijken echter minder milieuvriendelijk bij het terugdringen van zaken met een relatief hoge milieubelasting, zoals auto- en vliegreizen, of wanneer ze comfort moeten inleveren, bijvoorbeeld door minder apparaten te gebruiken, de verwarming lager te zetten of minder vaak te douchen.

Hoe hoger het inkomen, hoe milieuonvriendelijker het gedrag, blijkt verder uit het rapport. De hoogste inkomensgroepen hebben gemiddeld meer elektrische apparaten (vijftien) dan de laagste inkomensgroepen (tien) en verbruiken hierdoor meer stroom. Bovendien rijden hogere inkomensgroepen vaker in een auto en gaan ze vaker, langer en verder weg op vakantie, bij voorkeur met de auto of het vliegtuig.

De kennis van milieueffecten door consumentengedrag bij de bevolking is vaak klein of onjuist. Zo wordt er ten onrechte gedacht dat kleine apparaten minder energie verbruiken dan grote.

Het SCP noemt het opmerkelijk dat de aanschaf van milieuvriendelijke artikelen juist tot verspillend gedrag kan leiden. Zo laten mensen energiezuinige spaarlampen langer branden en worden ze gebruikt op plaatsen waar vroeger geen licht was, bijvoorbeeld in de tuin. Een spaardouchekop blijkt juist een uitnodiging tot meer en langer douchen.

Volgens het SCP moet het hoge milieubesef worden omgezet in milieuvriendelijker gedrag. Er zou kritisch moeten worden gekeken naar apparaten die in stand-by-stand 24 uur per dag energie gebruiken. Vanuit milieuoogpunt zou het beter zijn wanneer er voor belastend gedrag juist een extra handeling nodig is, vindt het SCP.