Servische soldaten lopen weg uit leger in Kosovo

In Kosovo zijn de afgelopen dagen meer dan vijfhonderd soldaten van het Joegoslavische leger gedeserteerd na spontane protestacties van hun familie tegen hun legering in Kosovo. De NAVO ziet de deserties als ,,eerste tekenen'' van de ,,naderende ineenstorting'' van het bewind van Slobodan Miloševic.

Volgens berichten van de media in Montenegro (de zusterrepubliek van Servië binnen de Joegoslavische federatie), van Westerse verslaggevers in Montenegro en van woordvoerders van de NAVO in Brussel en de VS in Washington gaat het om legerreservisten uit Kruševac in het zuiden van Servië. De schattingen van het aantal deserteurs lopen van vijfhonderd tot twaalfhonderd; de hoogste schatting komt van de Montenegrijnse televisie. De berichten beroepen zich, voor zover ze uit Montenegro stammen, op verslagen van ooggetuigen uit Kruševac en zijn bevestigd door de oppositie in Servië.

De reservisten waren na het begin van de NAVO-luchtacties opgeroepen en gelegerd in Istok, in Kosovo. Sinds zondag is het in Kruševac tot diverse spontane betogingen gekomen van ouders die eisen dat hun zoons terugkeren. Ze braken uit na het bericht, dat zeven uit Kruševac afkomstige soldaten in Kosovo waren gedood.

De uit Kruševac afkomstige soldaten besloten te deserteren toen ze hoorden dat de politie in hun woonplaats hard had ingegrepen tegen hun demonstrerende ouders. Volgens een inwoner van Kruševac negeerden de soldaten een oproep van hun commandant om in Istok te blijven met het argument dat ze bereid waren een buitenlandse invasiemacht te bevechten, maar niet zich ,,als vogels te laten doden''. Ze maakten zich meester van legerjeeps en vertrokken naar huis. Bij een politiebarricade openden ze het vuur, waarna de politie op andere controleposten opdracht kreeg zich terug te trekken. In Kruševac aangekomen, meldden de soldaten zich bij een kazerne nadat hun verzekerd was dat ze niet worden vervolgd.

Ook in andere steden in het zuiden van Servië groeit kennelijk de weerzin tegen de oorlog. In Aleksandrovac, niet ver van Kruševac, jouwden duizend betogers de burgemeester uit die hen tot bedaren trachtte te brengen. In de stad Cacak, die wordt geregeerd door een burgemeester van de oppositie, kwam een `burgerparlement' van twintig plaatselijke notabelen bijeen. In een verklaring beschuldigden ze het leger tanks te plaatsen in het centrum van de stad, ,,waardoor burgers [bij NAVO-bombardementen] zijn gedood''. Verwijzend naar president Miloševic, stelde het `parlement' dat ,,het een schande is dat diegenen die ons hiertoe hebben gebracht, en die sinds 1991 elke slag hebben verloren, ons nog steeds leiden.''

NAVO-woordvoerders interpreteren deze uitingen als een eerste signaal van een `volksopstand' tegen Miloševic. In Washington worden ze gezien als ,,tekenen aan de wand''. (Reuters, AP, AFP)

OVERLEGpagina 5