`Generaal De Gaulle is de Franse traditie'

De 81-jarige Franse parlementariër en verzetsman Jacques Baumel werkte onder De Gaulle aan de opbouw van diens partij. ,,Frankrijk stopt liever het gat in de sociale zekerheid, dan dat het een tweede vliegkampschip bestelt''.

,,Ik praat niet namens generaal De Gaulle, maar ik denk dat hij in de Kosovo-crisis een andere positie zou innemen dan de Franse regering. Hij zou vinden dat Europa meer invloed moet hebben op de diplomatie. Maar tegen Fransen die Amerika kritiseren zeg ik: wat hebben wij gedaan om te zorgen dat de Amerikanen hier niet hoefden te komen?''

Jacques Baumel (81) is één van de laatste onverzettelijken van generaal De Gaulle die nog leven, en actief zijn. Baumel is tevens één van de zeer weinige `Compagnons de la Libération', de hoogste Franse oorlogsonderscheiding, hem verleend voor verzetswerk van de eerste orde. Baumel meldde zich kort na de Duitse overmeestering van Frankrijk in de Tweede Wereldoorlog bij de belangrijke verzetsgroep `Combat'. Als jongeman van 22 jaar droeg hij al snel grote verantwoordelijkheden over leven en dood. Na de oorlog hielp hij De Gaulle zijn eigen RPF-partij op te zetten. Hij is nog steeds Kamerlid.

Baumel heeft historici en schrijvers een halve eeuw voor laten gaan alvorens zelf dezer dagen zijn `mémoires van een bevoorrecht getuige' te publiceren (Résister, Histoire Secrète des Années de l'Occupation, uitg. Albin Michel).

Het boek geeft Baumels kijk op in Frankrijk nog steeds omstreden drama's zoals de uitschakeling van de verzetsprefect Jean Moulin. Het is echter vooral een hommage aan De Gaulle, die, zegt Baumel, ,,met zeer beperkte middelen Frankrijks soevereiniteit heeft weten te bewaren, heeft voorkomen dat we na de oorlog door GI's zouden zijn bezet. Hij was links noch rechts. De Gaulle was een man van eergisteren en overmorgen: hij was een echte generaal die hechtte aan de natie en de rechte rug. Maar aan de andere kant heeft hij het verwoeste Frankrijk vrouwenkiesrecht, sociale zekerheid en een open economie bezorgd, met kernenergie, en een nog steeds functionerend presidentieel stelsel, ondanks de zwakte van zijn opvolgers. Het land telt dankzij hem mee als kernmogendheid met een plaats als permanent lid van de Veiligheidsraad. De Gaulle is de Franse traditie. Richelieu was al gaullist. Frankrijk, dat is het koninkrijk tegen het keizerrijk, vroeger het Duitse, Oostenrijkse of Spaanse, nu het Amerikaanse.''

Jacques Baumel houdt bij hoog en bij laag vol dat De Gaulle niet anti-Amerikaans was. ,,Hij stond in de Cuba- en de Berlijn-crisis aan de kant van Amerika. Maar hij accepteerde geen gehoorzaamheid zoals in het leger. Hij was tegen blokvorming en verlangde overleg tussen partners. Dat lijkt me normaal. De Gaulle is niet uit de NAVO gestapt, zoals zo vaak wordt gezegd. Frankrijk staat alleen niet meer onder exclusief commando van de Verenigde Staten.''

Jacques Baumel heeft overigens meer respect voor de Amerikanen, die destijds `hun verantwoordelijkheid hebben genomen' en de NAVO oprichtten, en daarmee een `militaire ramp in West-Europa voorkwamen', dan voor de Westerse regeringen die tot op de dag van vandaag, zoals Frankrijk, ,,liever het gat in de sociale zekerheid stoppen dan een tweede vliegkampschip bestellen''.

De opgetelde defensie-begrotingen van Europa doen niet veel onder voor de Amerikaanse, stelt hij vast. ,,Maar het is allemaal verdeeld over ongelijke en verouderde wapens. We hebben drie types tank, drie of vier jachtvliegtuigen, 45 soorten kanonnen en geweren. Er is geen enkele rationalisatie. We zijn er in tien jaar niet in geslaagd een effectief Europees veiligheidswerktuig op te zetten.'' Als voorman van de WEU-Assemblée, het parlement van de West-Europese Unie, reist Baumel het continent af om voor zo'n werktuig te pleiten.

De Gaullist in hart en nieren kan het niet laten ook de Amerikanen een tik te geven. Baumel: ,,Ik heb heel wat rondgereisd en -gekropen door ex-Joegoslavië. Ik weet wat daar gebeurd is. De Verenigde Staten wekken sterk de indruk geen oorlogsmisdadigers te willen berechten. Als zij Karadzic wilden pakken was dat binnen drie uur gebeurd. De Amerikanen rijden de hele dag door de Franse zone, het is geen probleem. Ik denk dat de Servische generaals, die nu hun massamoorden plegen in Kosovo, anders zouden optreden als Mladic en Karazic niet straffeloos rondliepen. Het is schandelijk. We betalen de prijs voor de zwakte van `Dayton'. Holbrooke wilde koste wat het kost een akkoord. Hij heeft niet over Kosovo gepraat om Miloševic niet te irriteren.''

Jacques Baumel is een verzetsman die in het heden leeft. Hij komt net van het ochtendoverleg van de top van de RPR-partij van de president, die bij de Europese verkiezingen de ruzies op rechts te boven hoopt te komen. Met een blik in zijn verleden: ,,Men vroeg ons waar dat verzet goed voor was, met een paar duizend man spoorrails opblazen. Eisenhower zei na de oorlog dat het gewapende verzet in Frankrijk vijftien Amerikaanse divisies waard was geweest.'' Maar wat hem echt bezighoudt is de toekomst, de Balkan, waar `religieuze orthodoxie en de Latijnse wereld al eeuwen tegenover elkaar staan'. En Kaukasië, waar steeds meer problemen dreigen: ,,Ik ben bang dat Tsjetsjenië daarbij vergeleken een kleinigheidje was.''