`Economie Nederland voorbeeld voor Europa'

De combinatie van concurrentie, een open markt en kwalitatief hoogwaardige wet- en regelgeving hebben een gunstig effect op economische dynamiek in Nederland. De hervormingen die hieraan ten grondslag liggen zouden echter sneller, efficiënter en goedkoper kunnen.

Een vuistdik rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) stort een zee van loftuitingen uit over de hervormingen van de beide Paarse kabinetten. Met stip op één: Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit, het paradepaardje van Economische Zaken als het gaat om de economische herinrichting van Nederland.

De Nederlandse hervormingen sinds eind jaren tachtig mogen een voorbeeld zijn voor andere Europese landen, stelt de OESO.

Snelle liberalisering, het slechten van belemmerende wet- en regelgeving en het transparanter maken van een groot aantal markten vormen de basis van het Nederlandse succes.

Het onderzoek van de OESO maakt deel uit van een programma dat, op verzoek van de ministers van Economische Zaken van de OESO-landen, de hervormingen in alle OESO-landen onderzoekt. Nederland zat samen met de Verenigde Staten, Japan en Mexico in de eerste onderzoeksronde.

De typisch Nederlandse oplossing van concensus, zo schrijft de OESO, heeft geresulteerd in stroperige maar, in veel gevallen, gestaag voortschrijdende hervormingen. De voordelen die Nederland dankzij haar hervormingsdrift heeft behaalde zijn legio. Lagere kosten voor export en distributie met als gevolg een versterkte concurrentiekracht op de Europese en mondiale markt. Het verruimen van de winkelssluitingstijdenwet en het verlagen van de prijzen in combinatie met het verhogen van service en kwaliteit in sectoren als elektriciteit, transport en gezondheiszorg. Het oplossen van het werkloosheidsprobleem door nieuwe banen te creëren en daarmee de kosten voor de sociale zekerheid terug te dringen. En dat alles met instandhouding van de strenge eisen die de overheid zichzelf gesteld heeft voor de bescherming van consumenten in bijvoorbeeld de gezondheidszorg, de veiligheid en het milieu.

Maar de OESO heeft ook kritiek op de hervormingen. Allereerst kan het allemaal sneller. Ook suggereert de organisatie om meer aandacht te besteden aan de analyse van de hervormingen. Dat zou systematisch moeten gebeuren om een beter beeld te krijgen van de effecten ervan. Vooral het Marktwerking- en Deregulerings-project, dat vele miljarden guldens aan besparingen op moet leveren, zou daardoor transparanter, effectiever en groter kunnen worden. Dat geldt ook voor de kosten-efficiency van de overheid zelf.

Ook het woud aan `marktmeesters' – de toezichthouders als voor mededinging (NMa), telecom (Opta) en elektriciteit (DTe) en binnenkort het water – kan versterkt worden en beter gecoördineerd. De verantwoordelijkheid van de toezichthouders is niet in alle gevallen even duidelijk, stelt de OESO. En dat terwijl juist in die markten door verdere hervormingen nog enorme voordelen voor de consument te behalen zijn.