Blair speelt op zeker met `literaire loser'

Hij krijgt een salaris van vijftienduizend gulden, in plaats van een vat witte port, zoals zijn voorgangers. Toch is Andrew Motion, de nieuwe `poet laureate' van Groot-Brittannië, niet van plan ,,sentimentele hielenlikkerij'' voor het koningshuis te schrijven.

Het hád een lesbische Schotse kunnen zijn, een rappende rastafarian, of Paul McCartney, de braafste Beatle. De nieuwe Britse hofdichter hád een People's Poet kunnen zijn, een publieke figuur die de poëzie met een nieuw engagement `dichter bij het volk' had kunnen brengen.

Maar het werd een 46-jarige, blanke, in Oxford opgeleide literatuurprofessor die toegankelijke en traditionele lyriek schrijft, meestal op rijm en met veel plaats voor het Engelse landschap. Andrew Motion wordt de nieuwe poet laureate, zo heeft koningin Elizabeth gisteren laten weten. Hij is de opvolger van Ted Hughes, die eind vorig jaar op 68-jarige leeftijd onverwacht overleed.

De benoeming wordt uitgelegd als het bewijs dat er grenzen zijn aan de hervormingsdrang van Blair, die de voordracht van Motion, een generatiegenoot van de premier, deed. De nieuwe `nationale dichter' krijgt weliswaar voor het eerst een officieel salaris (vijfduizend pond, ruim vijftienduizend gulden) in plaats van een vat witte port en zijn benoeming is voor tien jaar in plaats van levenslang, maar verder lijkt in de keus voor Motion de traditie de overhand te hebben gehad.

Hij was bevriend met zijn voorganger en schreef biografieën van John Keats en Philip Larkin, die de post van hofdichter vóór Hughes weigerde. Maar bovenal heeft Motion aangegeven zich goed te kunnen vinden in de verantwoordelijkheden die sinds driehonderd jaar bij de functie horen: poëzie schrijven bij koninklijke en nationale gebeurtenissen. Zijn gedicht Mythology, gemaakt na de dood van de People's Princess in 1997 (`Diana, breathless, hunted by your own quick/ hounds') en zijn In memoriam voor Ted Hughes (,,I might/ almost have thought you were lost to the world then'') uit 1998 zijn algemeen uitgelegd als sollicitatiebrieven – overigens tot zijn woede.

Vanuit Australië, waar hij aan een festival deelneemt, liet Motion weten ,,absoluut in de wolken'' te zijn met ,,deze ingewikkelde en interessante baan'', geen ,,sentimentele hielenlikkerij'' voor het koningshuis te zullen schrijven en de poëzie ,,een plaats te geven in wijdere nationale onderwerpen''.

Derek Walcott, de Brits-Caraïbische Nobelprijswinnaar, had een kans gemaakt, maar zei al snel dat hij niet wilde. Seamus (`O'Famous') Heany, Nobelprijswinnaar en een Ierse republikein van Noord-Ierse afkomst, was ook niet kansloos, maar zei ,,nooit de Engelse koningin te kunnen dienen''. Carol Ann Duffy, die geestige gedichten schrijft in het rauwe dialect van Glasgow, werd te politiek of te lesbisch bevonden en de gedreadlockte Benjamin Zepaniah waarschijnlijk te stoned. En de jeugdige Simon Armitage was net benoemd als officiële dichter voor de Millennium Dome, de tentoonstelling aan de Theems waarmee het Verenigd Koninkrijk de nieuwe eeuw inluidt en waarvoor hij een gedicht gaat schrijven van – inderdaad – duizend regels.

Na het afvallen van gewaagdere keuzes is Motion daarom een compromisfiguur. Zeker is dat Blair een goede ambassadeur van de poëzie in huis haalt, die het kunstcircuit goed kent. Hij is lid van de Arts Council, de Britse Raad voor Cultuur, en hij doceert creatief schrijven aan de Universiteit van East Anglia in Norwich, als opvolger van Malcolm Bradbury. En hij is goed ingevoerd in het establishment, ook via zijn vrouw, chef literatuur bij de Financial Times, die vandaag geen letter over Motion schrijft.

Maar het land twijfelt of het ook een goede dichter in huis haalt. De dichter Neil Rollinson noemt Motion ,,een goeie vent'', maar de overheid heeft volgens hem wel ,,de kans gemist om de functie van poet laureate in de moderne tijd te brengen''. ,,Een veilige keus die de literaire wereld als een loser beschouwt'', kopt vandaag The Guardian met een beroep op een reeks anonieme bronnen in literatuurland. ,,Een minor poet met erg, erg sterke sociale connecties'', zegt een andere `gezaghebbende figuur in poëziekringen' vandaag in The Daily Telegraph. Maar volgens The Independent is de toegankelijkheid en salonvriendelijkheid van Motion slechts gezichtsbedrog. Motion ,,kan nog verrassen'', betoogt de krant aan de hand van een kort en ogenschijnlijk oppervlakkig gedichtje uit zijn laatste bundel, Salt Water, over het kopen van een ijsje dat bij nader inzien vuurwerk bevat.

Motion krijgt snel de kans te bewijzen wat hij waard is. In juni trouwen prins Edward en Sophie Rhys-Jones en daarbij horen niet alleen officiële postzegels en souvenirmokken maar óók een officieel gedicht. ,,Je moet maar willen'', aldus een andere dichter vandaag.